Thổ có S-400: Mũi tên đã trúng đích của Nga

(Quan hệ quốc tế) - Nga mở rộng được thị trường vũ khí, gia tăng ảnh hưởng địa chính trị và đồng thời làm mối quan hệ của Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ rạn nứt.

Tổ hợp tên lửa phòng không S-400 của Nga đã đến tay Thổ Nhĩ Kỳ trong ngày 12/7, đánh dấu chính thức việc Mỹ đã thất bại hoàn toàn trong việc ngăn chặn Ankara sở hữu hệ thống phòng thủ tối tân này của Nga.

Điều này đã để lại những hậu quả to lớn cho chiến lược địa chính trị của Mỹ ở vùng Trung Đông, nhưng ngược lại, Nga tất nhiên đã ghi bàn. Nhà phân tích Tim Lister đã có một bài bình luận dài trên tờ CNN liên quan đến việc chuyển giao S-400 của Nga cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Trước tiên, Tim Lister phân tích về việc vì sao Thổ Nhĩ Kỳ cần hệ thống S-400 này. S-400 có những tính năng đáng ngưỡng mộ. Hệ thống này sẽ  giúp Thổ Nhĩ Kỳ có khả năng kiểm soát hầu hết Syria và Hy Lạp.

Tho co S-400: Mui ten da trung dich cua Nga
Hệ thống S-400 được chuyển xuống sân bay Ankara từ một máy bay vận tải của Nga

Ngoài yếu tố quân sự, S-400 còn là bản hợp đồng mô tả rõ ràng nhất mâu thuẫn giữa Ankara và Washington. Thổ Nhĩ KỲ đang theo đuổi quan điểm về một sự độc lập tự cường như một cường quốc trong khu vực, cạnh tranh sòng phẳng với Iran hay Arab Saudi.

Họ không cần đứng dưới tán ô quân sự của Mỹ. Đó cũng là lý do vì sao thời Tổng thống Obama, Washington đã rút hệ thống Patriot về như một lời răn đe với Ankara. Tuy nhiên, nó không có hiệu quả, Ankara đã nhanh chóng tiếp cận với S-400.

Mối bất hòa tiếp tục nối dài khi Mỹ được cho là đứng sau thế lực cách mạng màu đảo chính quân sự ở Thổ Nhĩ Kỳ năm 2016. Tổng thống Erdogan khi đó đã tuyên bố về trường hợp của giáo sĩ Fethullah Gulen: "Kẻ chủ mưu đảo chính đang ở nước bạn. Bạn đang nuôi dưỡng kẻ thù của chúng tôi".

Washington và Ankara tiếp tục mâu thuẫn về vấn đề người Kurd ở Syria trong cuộc chiến chống khủng bố IS. Tổng thống Erdogan tuyên bố: "Mỹ đã thừa nhận rằng họ thành lập một đội quân khủng bố dọc biên giới của chúng tôi. Không thể chấp nhận được".

Mâu thuẫn tiếp tục nối dài khi hai bên không thể có tiếng nói chung trong vấn đề Syria, vấn đề Iran, những mâu thuẫn trong thuế quan thương mại, vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi ngay trong đại sứ quán Arab Saudi ở Thổ Nhĩ Kỳ... Tất cả đã dồn nén và chất chồng, để lại các vết nứt không thể hàn gắn giữa hai bên.

Tho co S-400: Mui ten da trung dich cua Nga
Các xe vận tải, một trong những chi tiết của tổ hợp S-400 được vận chuyển đến Thổ Nhĩ Kỳ

Nhưng tất cả những khó khăn, mâu thuẫn ấy đều mờ nhạt đi khi "vụ nổ" S-400 được kích hoạt. Theo Tim Lister, với S-400, Nga đã có một cú phản công cực ngọt khiến Mỹ bất lực.

Trong bối cảnh sự xuất hiện của S-400 làm Thổ Nhĩ Kỳ bị đồng minh NATO kỳ thị, Mỹ đe dọa trừng phạt thì sát cánh với Nga, Ankara đổi lại được hàng loạt lợi ích của mình. Tổng thống Putin đã lôi kéo Thổ Nhĩ Kỳ vào quá trình "Hòa đàm Astana" ở Syria mà bỏ qua vai trò của Mỹ, Anh, Pháp, Đức...

Moscow là cầu nối duy nhất để Ankara có thể loại bỏ những lo ngại về người Kurd và mưu cầu lợi ích cho vùng đệm ảnh hưởng ở phía Bắc Syria, cụ thể tại Idlib. Vì thế, hợp đồng S-400 ra đời như một mối quan hệ cầu nối, không thể hủy bỏ.

Với Nga, tất nhiên Nga rất vui mừng vì họ không chỉ bán S-400 cho một thành viên của NATO mà còn giúp thúc đẩy vết rạn nứt sâu hơn giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ.

Từ tấm gương quyết đoán của Thổ Nhĩ Kỳ, Nga đã chứng minh cho nhiều khách hàng tiềm năng của họ rằng Mỹ sẽ phải học cách chấp nhận sống chung với S-400. Mà gần nhất, Ấn Độ dự kiến là khách hàng kế tiếp với giá trị hợp đồng lên tới 5 tỷ USD.

Tho co S-400: Mui ten da trung dich cua Nga
Tổng thống Putin và Tổng thống Erdogan vui vẻ tiếp xúc bên lề Thượng đỉnh G20

Đối với bài toán chiến lược toàn cầu, việc rạn nứt trong mối quan hệ Mỹ-Thổ có giá trị hơn nhiều lần vài tỷ USD vũ khí mà Nga có được. Steven A.Cook, một nhà phân tích lâu năm về Thổ Nhĩ Kỳ đã phải thừa nhận:

"Trong tương lai chính sách của Mỹ nên dựa trên thực tế là Thổ Nhĩ Kỳ không phải kẻ thù của họ, nhưng cũng không còn là một người bạn".

  • Đỗ Tú

Chủ Nhật, 14/07/2019 07:19

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện