Nga không đáng sợ trong mắt Mỹ?

(Quan hệ quốc tế) - Người Mỹ tin rằng khả năng của Nga đang suy giảm và hiện phải đối mặt những bất ổn, một cuộc khủng hoảng tiếp theo trong thập kỷ tới.

Tạo chiến trường ngay trên đất Nga

Dưới thời Tổng thống Donald Trump, nước Mỹ đã công khai xác định Nga và Trung Quốc là các đối thủ chính. Tuy nhiên, người Mỹ đưa ra đánh giá khác nhau về mỗi “đối thủ” này.

Tờ The Hill của Mỹ cho rằng cả Nga và Trung Quốc đều đe dọa lợi ích của Mỹ và phương Tây. Trong khi Nga là đối thủ chính ngắn hạn của phương Tây thì Trung Quốc đang phát triển thành một mối đe dọa dài hạn.

Theo tờ báo Mỹ, Nga “theo chủ nghĩa xét lại” và đang cố gắng “lật đổ thế giới xuyên Đại Tây Dương”. Nhưng The Hill cho rằng khả năng của Nga đang suy giảm và hiện đang phải đối mặt với những bất ổn trong nội bộ và một cuộc khủng hoảng tiếp theo trong thập kỷ tới.

Nga khong dang so trong mat My?
Mỹ hiện coi Nga và Trung Quốc là 2 đối thủ chính

Ngược lại, tờ báo Mỹ tỏ ra coi trọng Trung Quốc hơn khi đánh giá Trung Quốc vẫn là một đối thủ cạnh tranh hiện đại toàn cầu với một nền kinh tế đang phát triển và một chiến lược lâu dài để vượt qua châu Âu và Mỹ. Hai thông số cơ bản được người Mỹ nhắc tới là GDP của Trung Quốc lớn hơn 7 lần Nga và Trung Quốc có dân số gấp 10 lần Nga.

Về mặt quân sự, The Hill cho rằng Trung Quốc đang vượt qua Nga vì Moscow đang phải đối mặt với việc cắt giảm ngân sách lớn khi nền kinh tế bị đình trệ.

Người Mỹ tỏ rõ sự lo ngại khi Nga và Trung Quốc liên minh, coi đây là kịch bản “tồi tệ” vì nó sẽ giúp “kéo dài mối đe dọa của Nga”, trong khi cho phép Trung Quốc mở rộng hoạt động ảnh hưởng kinh tế ở châu Âu, gia tăng triển khai quân sự của cả Nga và Trung Quốc và phân tán khả năng của Mỹ.

Mặc dù vậy, The Hill vẫn tin vào kịch bản Washington sẽ khuyến khích sự tranh chấp giữa hai đối thủ chính này của Mỹ, làm suy yếu mối quan hệ đối tác giữa Bắc Kinh và Moscow bằng cách khiến hai nước chuyển hướng các nguồn lực để cạnh tranh với nhau. Theo đó, Mỹ có thể theo đuổi chiến lược chia rẽ ở 3 khu vực, gồm khu vực Viễn Đông của Nga, khu vực Trung Á và Bắc Cực.

Người Mỹ tin rằng Trung Quốc cần được hỗ trợ để mở rộng ảnh hưởng của mình ở Siberia và Viễn Đông của Nga. Nhân đây, tờ báo Mỹ nhắc lại vấn đề lịch sử rằng đây là khu vực mà Trung Quốc đã nhượng bộ vùng lãnh thổ rộng lớn vào thế kỷ XIX. Khi đó, Trung Quốc suy yếu còn đế chế Nga tương đối mạnh. Nhưng hiện nay, cán cân này đã thay đổi do yếu tố nhân khẩu học và kinh tế.

Nga khong dang so trong mat My?
Binh sĩ Trung Quốc tham gia cuộc tập trận Phương Đông 2018 tại khu vực Viễn Đông của Nga

The Hill nhấn mạnh, nỗ lực giành lại các lãnh thổ đó sẽ có ý nghĩa biểu tượng và chiến lược quan trọng. Về mặt nhân khẩu học, dân số Nga đang giảm dần ở Siberia và các khu vực bờ biển Thái Bình Dương trong khi dân số Trung Quốc đang tăng lên. Dọc biên giới chung giữa hai nước có khoảng 4,3 triệu người Nga trong khi người Trung Quốc là 109 triệu người.

Dòng nhân công ổn định của Trung Quốc đổ vào Nga cho thấy Bắc Kinh ngày càng xem nước láng giềng phía Bắc không chỉ là nhà cung cấp nguyên liệu mà còn là nhà cung cấp đất cho Trung Quốc trong tương lai khi khi dân số nước này ngày càng tăng.

Việc số lượng người Trung Quốc ngày càng tăng ở Nga sẽ cho phép Bắc Kinh có thể can thiệp sâu hơn khi tuyên bố cần phải bảo vệ người dân Trung Quốc cũng giống như Moscow khẳng định đang bảo vệ người nói tiếng Nga để theo đuổi chương trình nghị sự ở châu Âu.

Khi sử dụng các chiến thuật “gậy ông đập lưng ông” của Nga, Bắc Kinh có thể có yêu sách về lãnh thổ và tài nguyên giáp biên giới với Trung Quốc và có thể phát triển kinh tế hiệu quả hơn. Tờ báo Mỹ tin rằng trong thế hệ tiếp theo, phần lớn nước Nga ở phía Đông Urals có thể trở thành khu vực bị bảo hộ của Trung Quốc.

Chiêu “chọc gậy bánh xe”

Người Mỹ tin rằng kịch bản nêu trên, khi sự can thiệp và xâm lấn ngày càng tăng của Trung Quốc sẽ tạo ra các cuộc xung đột với Moscow, sẽ thúc đẩy việc xây dựng quân sự dọc theo biên giới chung giữa hai nước. Việc Nga phải chuyển cơ sở quân sự sang khu vực xung đột ở phía Đông sẽ làm giảm áp lực đáng kể đối với châu Âu và làm giảm các “mối đe dọa” đối với các thành viên và đối tác của NATO.

Cùng với đó, The Hill nhận định kịch bản như trên cũng có thể ngăn chặn Trung Quốc vì Bắc Kinh phải chuyển hướng các nguồn lực của mình để bảo vệ biên giới phía Bắc và phía Tây. Như vậy, Mỹ có thể củng cố vị thế của mình trong việc bảo vệ Nhật Bản và Hàn Quốc và ngăn chặn Trung Quốc ở Viễn Đông.

Nga khong dang so trong mat My?
Mỹ có đủ sức kích động Nga và Trung Quốc dồn quân đối đầu nhau?

Ngoài vùng Viễn Đông của Nga, người Mỹ cho rằng Trung Á cũng có thể trở thành “chiến trường” giữa Nga và Trung Quốc để Mỹ tận dụng. Theo đó, Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc được đưa ra để thu hút các quốc gia dọc theo lộ trình đối với chương trình nghị sự kinh tế và chính trị, bao gồm việc giảm ảnh hưởng của Moscow và các liên minh khu vực.

Do vậy, Washington cần phải tích cực hơn trong việc hỗ trợ sự độc lập của 5 quốc gia Trung Á và trong việc đảm bảo sự cạnh tranh bế tắc giữa Bắc Kinh và Moscow. Trong trò chơi chiến lược liên quan đến nguồn cung cấp năng lượng, đầu tư kinh tế và hợp tác quân sự, Washington có thể giúp các nhà lãnh đạo địa phương chống lại áp lực của Nga và Trung Quốc và thúc đẩy “hai kẻ săn mồi” này chống lại nhau.

Ở Bắc cực, người Mỹ tin rằng Nga đang tính toán để thống trị tuyến đường biển ở Bắc cực và độc quyền khai thác nguồn tài nguyên khoáng sản giàu có ở khu vực này. Tuy nhiên, khi khí hậu ấm lên cùng với sự xuống dốc của ngành công nghiệp đóng tàu Nga, sự hiện diện ngày càng tăng của các cường quốc khác, bao gồm cả Trung Quốc, đã thách thức tham vọng của Nga.

Nga khong dang so trong mat My?
Thực chất Mỹ muốn mượn tay Trung Quốc kiềm chế Nga

Đề xuất được The Hill đưa ra là Mỹ nên củng cố vị thế của mình trong việc chống lại các nỗ lực của Nga để kiểm soát các tuyến đường biển ở Bắc cực, đồng thời kiểm soát khả năng của Trung Quốc. Điều này sẽ đòi hỏi sự tham gia táo bạo của Mỹ về ngoại giao, kinh tế và quân sự.

Trong kết luận của mình, The Hill tin rằng vai trò của Nga và Trung Quốc đã bị đảo ngược. Phương Tây có thể sẽ áp đặt lệnh trừng phạt mạnh mẽ hơn đối với Nga, bao gồm cả lĩnh vực xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch. Khi đó, kinh tế của Nga sẽ bị phụ nhiều hơn vào Trung Quốc và điều này sẽ dẫn đến sự phẫn nộ ngày càng tăng của Moscow và leo thang xung đột chính trị với Bắc Kinh. Đây chính là điều mà Mỹ có thể khai thác để tạo lợi thế chiến lược.

Thông qua những đánh giá và kế hoạch trên, người Mỹ có vẻ muốn chứng tỏ rằng họ lo ngại Trung Quốc hơn Nga. Tuy nhiên, những chi tiết của chiến lược "chọc gậy bánh xe" lại chứng minh điều ngược lại rằng người Mỹ thực sự ngán ngại Nga, cả trong ngắn hạn và dài hạn.

Đông Triều

Thứ Ba, 17/09/2019 07:11

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện