Nga cắn răng làm tuyến vận tải thay kênh đào Suez

(Quan hệ quốc tế) - Hành lang vận tải quốc tế Bắc-Nam được kỳ vọng sẽ thay thế kênh đào Suez đang mang lại niềm vui cho Iran, Ấn Độ nhưng khiến Nga không vui.

Iran mừng ra mặt

Nga, Ấn Độ và Iran sẽ thảo luận việc khởi động hành lang vận tải quốc tế “Bắc-Nam” (ITC), thay thế cho kênh đào Suez hiện có.

Vấn đề này sẽ được đưa ra thảo luận tại cuộc gặp thượng đỉnh lãnh đạo 3 nước trong tháng 11 này.

Tuyến vận tải mới gồm cả đường sắt và đường thủy, có tổng chiều dài 7.200 km, phục vụ chuyên chở hàng hóa từ Ấn Độ đến vùng ven vịnh Ba Tư của Iran, để từ đây hàng hóa đi tiếp đến bờ biển Caspi, đến cảng Astrakhan của Nga rồi được chuyên chở bằng đường sắt vào châu Âu.

Nga can rang lam tuyen van tai thay kenh dao Suez
ITC (màu đỏ) ngắn hơn tuyến vận tải "tiêu chuẩn" đi qua Suez (màu xanh)

Theo ước tính ban đầu, hành lang mới này sẽ có chi phí vận chuyển rẻ hơn, thời gian ngắn hơn so với kênh đào Suez khoảng 30-40%. Một chuyến hàng vận chuyển từ thành phố Mumbai của Ấn Độ theo hành lang “Bắc-Nam” sẽ đến Moscow sớm hơn 20 ngày so với vận chuyển qua kênh đào Suez. Dự kiến, mỗi năm hành lang vận tải mới sẽ phục vụ từ 20-30 triệu tấn hàng hóa.

Hãng Sputnik của Nga dẫn lời Bahram Amirahmadiyan - chuyên gia Iran về địa chính trị, các vấn đề Trung Á và Caucasus, giảng viên tại trường Đại học nghiên cứu thế giới Tehran, cựu chủ tịch Hội hữu nghị Iran-Nga - nói: "Về lý thuyết, dự án này có từ năm 2000. Nếu bắt đầu được khởi động, nó có thể trở thành một phương án tốt thay thế kênh đào Suez".

Chuyên gia Amirahmadiyan đánh giá tích cực khả năng khởi động hành lang Bắc-Nam quốc tế, nhưng lưu ý tuyến mới này không thể hoàn toàn thay thế kênh đào Suez vì hơn 90% tổng lượng thương mại thế giới được thực hiện thông qua kênh này.

Ông nhấn mạnh: "Không có tuyến đường trên mặt đất nào có thể thay thế được kênh đào Suez vì một lượng lớn hàng hóa được vận chuyển qua nó”. Chuyên gia Amirahmadiyan cũng cho rằng 3 nước (Nga, Ấn Độ và Iran) cũng như các bên liên quan khác cần phải giải quyết một số vấn đề pháp lý, kỹ thuật, kinh tế và chính trị để thực hiện thành công dự án.

Theo hợp đồng đã ký cách đây 18 năm ở St. Petersburg, dự tính tuyến đường này sẽ vận chuyển 200 triệu tấn hàng hóa, nhưng trong những năm qua chỉ có 72 tấn hàng hóa được vận chuyển, mà cũng chỉ trong chế độ thử nghiệm.

Chuyên gia Amirahmadiyan nói: “Tất nhiên, con đường này ngắn hơn tuyến đường qua kênh đào Suez, nếu nhìn vào khía cạnh thời gian. Ví dụ, để giao hàng từ Ấn Độ đến St. Petersburg sẽ phải mất 2 tháng. Cả ba nước nói trên cần phải phát triển luật và quy định, cũng như đạt được thỏa thuận về hải quan, mức thuế quan, các loại thuế, quá cảnh, vận chuyển”.

Nga can rang lam tuyen van tai thay kenh dao Suez
Iran có nhiều động lực để thúc đẩy ITC trong bối cảnh tiếp tục bị Mỹ gia tăng trừng phạt

Chuyên gia Amirahmadian tin rằng trong bối cảnh các biện pháp cấm vận nhằm vào Iran sắp tới, việc khởi động hành lang Bắc-Nam quốc tế sẽ là cơ hội tốt để phát triển hợp tác với các vùng lân cận và các nước khác.

Chuyên gia Amirahmadiyan kết luận: “Trừng phạt sẽ tạo ra nhiều vấn đề. Có thể sử dụng các cảng trên biển Caspia, bao gồm cả cảng ở Astrakhan (Nga) - để vận chuyển hàng hóa.

Chúng tôi đã xây dựng tất cả các cơ sở hạ tầng cần thiết trong các cảng Enzeli và Amirabad. Phần ngoài khơi Biển Caspia có thể trở thành một phần của hành lang Bắc-Nam quốc tế”.

Trong khi đó, Sputnik dẫn lời chuyên gia Lana Ravandi-Fadai của Iran cho rằng việc đưa hành lang giao thông vào hoạt động trong điều kiện hiện tại sẽ giúp Iran tránh khỏi tình trạng đứng trên “bàn đinh dầu mỏ” và thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế.

Mâu thuẫn lợi ích

Hành lang vận tải “Bắc-Nam”, tuyến đường được xem là thay thế cho kênh đào Suez hiện tại, không phải là dự án hoàn toàn mới, nó đã được thảo luận từ năm 1999, song có nhiều lý do, kể cả lý do chính trị, đã cản trở dự án này.

Năm 1999, một số công ty Nga, Iran và Ấn Độ đã thỏa thuận vận chuyển các xe container theo tuyến đường Sri Lanka - Ấn Độ - Iran - Nga.

Thay vì băng qua kênh đào Suez đông nghẹt hay đi vòng quanh châu Phi, hàng hóa có thể được vận chuyển bằng đường sắt.

Thứ Ba, 06/11/2018 15:00

Sự Kiện