Mỹ nhờ Nga chặn cửa vào NATO của Gruzia?

(Quan hệ quốc tế) - Càng đoàn kết với Tbilisi chống lại Nga thì Mỹ và đồng minh càng có cớ lùi thời hạn thực hiện cam kết đón Gruzia vào ngôi nhà chung NATO...

Nhật báo Georgia Today đưa tin, ngày 12/7, Bộ Ngoại giao Mỹ ra tuyên bố : "Mỹ lo ngại về phản ứng của Chính phủ Nga và Duma liên quan đến các sự kiện diễn ra ở Gruzia.... Mỹ kêu gọi Nga nối lại các chuyến bay đến Gruzia và ngược lại".

Theo đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ thì "du khách từ khắp nơi trên thế giới cảm thấy an toàn ở Gruzia". Do vậy, việc Nga cấm vận hàng không đối với Gruzia là không cần thiết và gây thiệt hại cho quốc gia này.

Xin nhắc lại, cách nay 1 tháng - ngày 20/6, khoảng 10.000 người đã biểu tình bên ngoài tòa nhà Quốc hội Gruzia, nơi Nghị sĩ Nga Sergei Gavrilov trước đó tham dự một cuộc họp theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Gruzia Irakli Kobakhidze.

Ông Kobakhidze bị gây áp lực, phải thông báo từ chức vào ngày 21/6, bởi đã để nghị sĩ Gavrilov ngồi ghế Chủ tịch Quốc hội Gruzia và phát biểu bằng tiếng Nga. Bài phát biều của ông Gavrilov khiến người dân Tbilisi phẫn nộ, dẫn tới biểu tình bạo lực.

My nho Nga chan cua vao NATO cua Gruzia?
Biểu tình bài Nga ở Gruzia

Phe đối lập Gruzia cho biết sẽ biểu tình đến khi Quốc hội bị giải tán. Lãnh đạo Liên minh Thống nhất Grigol Vashadze tuyên bố: "Người dân Gruzia và phe đối lập yêu cầu Quốc hội thăm dò ý kiến. Chủ tịch Quốc hội và Bộ trưởng Nội vụ phải từ chức".

Tổng thống Gruzia Salome Zourabichvili và Thủ tướng Bakhtadze cũng chỉ trích việc “một đại biểu Nga ngồi trên ghế Chủ tịch Quốc hội Gruzia". Thậm chí nữ tổng thống Gruzia còn lên án Nga "xâm lược" và gây bất ổn cho xã hội Gruzia.

Như vậy, cả lực lượng chính trị đương quyền và lực lượng đối lập tại Gruzia đều có lập trường bài Nga, phản đối những chính trị gia có quan điểm "thân Nga" trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước có đang chiều hướng được cải thiện.

Moscow đã lên án các chính trị gia Gruzia cực đoan gây ra các cuộc biểu tình và mô tả đây là "sự khiêu khích chống Nga". Một ngày sau chuyến thăm của ông Gavrilov, Tổng thống Putin đã ra lệnh cấm các hãng hàng không Nga bay đến Gruzia.

"Bắt đầu từ ngày 8/7/2019, các hãng bay của Nga bị tạm thời cấm triển khai dịch vụ vận tải đường không - gồm cả thương mại - với các công dân từ lãnh thổ Liên bang Nga tới lãnh thổ Gruzia", CNN trích dẫn sắc lệnh của Tổng thống Nga.

Cứ tưởng làn sóng bài Nga bỗng dưng bùng phát tại Gruzia sẽ khiến Mỹ mừng thầm, bởi đây có thể được xem như sự tập dợt cho cuộc "trưng cầu dân ý" về việc Gruzia gia nhập NATO, đồng thời cũng là cảnh báo cho giới chính trị thân Nga tại Tbilisi.

Tuy nhiên, với lời kêu gọi Nga nối lại các chuyến bay đến Gruzia và ngược lại, cho thấy dường như Washington rất ái ngại trước nguy cơ Moscow có thể tuyệt giao với Tbilisi. Tại sao lại có sự ngược đời như vậy?

Thứ nhất, Mỹ không muốn Gruzia đánh mất lợi ích từ Nga, rồi trở thành gánh nặng cho Mỹ

Giới lãnh đạo tại Gruzia từ sau cuộc Cách mạng Hoa hồng - cũng như giới lãnh đạo thân phương Tây tại Ukraine từ sau cuộc Cách mạng Cam - đã "chạy lại" phía Mỹ-phương Tây với tốc độ quá cao, khiến ngay cả "những người anh em" cũng ái ngại.

Đáng nói là khi chạy về phía "những người anh em" mới, thì Tbilisi và Kiev đã chủ động vứt bỏ nhiều gánh lợi ích to lớn có được từ Nga để đạt tốc độ tối đa. Và hậu quả là Gruzia và Ukraine đối mặt nguy cơ "đến với anh em bằng 2 bàn tay trắng".

Trước việc mỗi lần Moscow "chiều lòng" Kiev-Maidan là người dân, doanh nghiệp và đất nước Ukraine lại mất đi những nguồn lợi ích to lớn từ nước Nga, nên Mỹ và đồng minh được cho là phải tìm cách ngăn Tbilisi muốn được Moscow "chiều lòng".

My nho Nga chan cua vao NATO cua Gruzia?
Nguồn thu từ du khách Nga đóng góp rất lớn cho GDP của Gruzia

Bởi hậu quả của việc Moscow "chiều lòng" Kiev-Maidan đã trở thành áp lực - và sẽ là gánh nặng - với Mỹ và các đồng minh, nếu muốn giúp Gruzia và Ukraine hoà nhập vào không gian chung Châu Âu-Đại Tây Dương.

Thực tế đó khiến Mỹ không muốn Ukraine và Gruzia để mất đi những lợi ích to lớn có được từ nước Nga. Song giới chính trị Maidan đã khiến Washington thất vọng khi quyết tâm vứt bỏ gần như tất cả.

Khi thời gian kết thúc hợp đồng trung chuyển khí đốt Nga-Ukraine cận kề mà việc thương thảo hợp đồng mới vận mù mịt, Kiev mới cuống cuồng khi nhận thấy nguồn lợi ích cuối cùng có được từ việc "mở van-thu tiền" của Nga có thể không còn nữa.

Hậu quả đó xuất phát từ chính sách bài Nga cực đoan của chính quyền Kiev, và điều đó có thể lặp lại với Gruzia khi phong trào bài Nga bùng phát mà theo Moscow là xuất phát từ quan điểm chống Nga của Tbilisi hiện nay.

Dù Tổng thống Putin đã không áp trừng phạt Gruzia vì nghĩ tới người dân nước này, sau khi cấm các chuyến bay đến Gruzia, song các cuộc biểu tình chống Nga vẫn diễn ra tại Gruzia, khiến việc Tbilisi được Moscow "chiều lòng" hoàn toàn có thể xảy ra.

Trong khi chỉ riêng việc cấm các chuyến bay thẳng từ Nga đến Gruzia đã gây thiệt hại rất lớn cho Gruzia. Bởi năm 2018 ngành du lịch quốc gia có hơn 3 triệu dân này đã đón tới 1,3 triệu lượt du khách Nga, đóng góp hơn 6% cho GDP của Gruzia .

Hay chỉ riêng xuất khẩu rượu vang của Gruzia sang Nga năm 2018 đã chiếm tới 15% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của quốc gia này, theo Georgian Journal. Hiện nay, ngành xuất khẩu đồ uống của Gruzia rất lo lắng về tâm lý bài Nga bùng phát.

Bởi Cơ quan kiểm soát vệ sinh của Liên bang Nga đã áp dụng các biện pháp kiểm soát đặc biệt đối với 8 nhà máy sản xuất rượu vang của Gruzia - một động thái được cho là để cảnh báo rằng việc bài Nga sẽ gây hậu quả nặng nề cho kinh tế Gruzia. 

Rõ ràng, nguy cơ Gruzia để mất lợi ích to lớn từ nước Nga đã hiển hiện. Vì vậy, Mỹ đã phải vội vàng lên tiếng kêu gọi Nga ngừng cấm vận hàng không Gruzia, nhằm tránh hiệu ứng domino mà sẽ dẫn đến việc Nga trừng phạt kinh tế Gruzia.

Thứ hai, Mỹ muốn nhờ bàn tay của Nga kéo hẹp cánh cửa vào NATO của Gruzia

Dù kêu gọi Nga nối lại các chuyến bay thẳng đến Gruzia, song Washington vẫn cố khoét sâu mâu thuẫn giữa Moscow và Tbilisi bằng kích thích xung đột Nga-Gruzia liên quan đến vấn đề ly khai của Abkhazia và Nam Ossetia.

My nho Nga chan cua vao NATO cua Gruzia?
Khoét sâu mâu thuẫn giữa Tbilisi và Moscow là cách Mỹ mượn tay Nga kéo hẹp cửa vào NATO của Gruzia

"Chúng tôi tiếp tục ủng hộ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Gruzia theo các đường biên giới được quốc tế công nhận, đồng thời kêu gọi Nga chấm dứt chiếm đóng 20% ​​lãnh thổ Gruzia", tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ.

Với tuyên bố này của Washington, thì "mộng NATO" vẫn cứ là "ảo mộng" với Tbilisi. Bởi nó gia cố thêm rào cản, ngăn Gruzia bước vào ngôi nhà chung Châu Âu-Đại Tây Dương, vì nguyên tắc phòng vệ tập thể buộc NATO phải tuyên chiến với Nga.

Mà cho đến nay thì dù quan hệ Nga-NATO có gia tăng căng thẳng, song Mỹ và các đồng minh không cho thấy ý định sẽ kết nạp Gruzia - và cả Ukraine - rồi để rơi vào thế phải sẵn sàng tuyên chiến với Nga.

Việc Washington và Brussels chưa thể để cho Tbilisi và Kiev "ngồi cùng mâm" được nhìn nhận là do bị việt vị trước các nước cờ của Tổng thống Putin, như chính cựu Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen đã thừa nhận.

Ông Rasmussen cho rằng NATO đã sai lầm khi không sớm trao quy chế để "tiến vào NATO" cho Ukraine và cả Gruzia, vì hy vọng ông Putin sẽ thực hiện chính sách đối ngoại mang tính nhượng bộ phương Tây như người tiền nhiệm Boris Yeltsin.

"Nhưng thực tế cho thấy ông Vladimir Putin đã không có bất cứ nhượng bộ nào. Ông Putin đã không xây dựng Nga là một đối tác chiến lược, mà biến Nga thành một đối thủ chiến lược của Mỹ-NATO”, theo Reuters.

Sai lầm của Mỹ-NATO khiến họ phải trả giá. Bởi sau khi Tổng thống Putin thực hiện các nước cờ trong cuộc xung đột với Gruzia năm 2008 và với Ukraine năm 2014, khiến việc đón nhận Gruzia và Ukraine trở thành "kế hoạch nguy hiểm" với NATO.

Để tránh phải thực hiện "kế hoạch nguy hiểm" đó, Washington và Brussles được cho là đang tìm cách biến Gruzia và Ukraine thành vùng đệm chiến lược trong cuộc đối trọng với Nga. Tuy nhiên, điều đó có thể khiến Tbilisi - và Kiev - vỡ mộng.

Mà nếu Tbilisi - và Kiev - "vỡ mộng" thì Mỹ và các đồng minh sẽ đối mặt nguy cơ bị phá sản những mưu đồ trong các ván cờ Gruzia và Ukraine, chứ không chỉ việt vị với các nước cờ của Putin.

Như vậy, yêu cầu đặt ra là làm sao để Tbilisi - và Kiev - luôn nuôi "ảo mộng", nhưng cũng đồng thời lùi thời gian phải thực hiện kế hoạch nguy hiểm càng xa càng tốt. Rõ ràng không gì tuyệt hơn là ủng hộ Tbilisi và Kiev tăng cường chính sách bài Nga.

My nho Nga chan cua vao NATO cua Gruzia?
Mộng NATO luôn là ảo mộng với Tbilisi

Bởi càng đoàn kết với Gruzia và Ukraine chống lại Nga thì Mỹ và đồng minh càng có cớ lùi thời hạn thực hiện cam kết đón Gruzia và Ukraine vào ngôi nhà chung NATO. Nó chẳng khác gì mượn tay Nga kéo hẹp cửa vào NATO của Gruzia và Ukraine.

Sự mâu thuẫn của Mỹ khi ủng hộ Gruzia gia tăng xung đột với Nga, nhưng lại muốn Nga đỡ gánh nặng thay mình, đã lật tẩy việc cam kết của Mỹ và đồng minh trao quy chế thành viên NATO cho Gruzia và Ukraine chỉ là hứa suông.

Vậy nhưng không biết liệu Tbilisi và Kiev có tỉnh mộng?

Ngọc Việt

Chủ Nhật, 21/07/2019 07:37

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện