Moldova: Thủ tướng truất quyền Tổng thống; căng thẳng cuộc đấu Nga-Mỹ

(Quan hệ quốc tế) - Thủ tướng thân Mỹ ở Moldova đang tạm nắm quyền của Tổng thống thân Nga và giải tán quốc hội để âm mưu dựng chính quyền mới thân Mỹ.

Moldova theo chế độ dân chủ nghị viện với một tổng thống là lãnh đạo quốc gia và một thủ tướng là lãnh đạo chính phủ. Về danh nghĩa, Nguyên thủ quốc gia là tổng thống, nhưng quyền hạn của ông Igor Dodon rất hạn chế, thực quyền nằm trong tay Thủ tướng Pavel Filip.

Tổng thống Igor Dodon là người có quan điểm trung dung muốn Moldova vừa quan hệ tốt với Nga, vừa bắt tay hợp tác với Liên minh châu Âu. Ngược lại, Thủ tướng Pavel Filip là người có xu hướng thân Mỹ, muốn cắt đứt quan hệ với Nga và gia nhập EU/NATO.

Ông Dodon đã nhiều lần lên tiếng chống lại quan điểm cắt đứt quan hệ với Nga và gia nhập NATO của Thủ tướng nước này là ông Pavel Filip.

Theo Tổng thống Igor Dodon, số lượng người gốc Nga và người nói tiếng Nga chiếm tỷ lệ lớn ở Moldova và nên dân chúng nước này luôn muốn chính quyền tiếp tục duy trì quan hệ chặt chẽ với Nga, không muốn bài xích và đoạn tuyệt quan hệ với Moscow. Theo ông, “trung lập và phát triển quan hệ hợp tác với cả Nga và EU” là con đường tốt nhất, vừa phù hợp với lòng dân, vừa giúp mang lại sự giàu mạnh cho đất nước Moldova.

Nhà lãnh đạo này cũng là người chủ trương giải quyết vấn đề li khai của nhà nước ly khai Cộng hòa Pridnestrovie Moldova tự xưng (PMR) bằng con đường hòa bình, không muốn sử dụng con bài NATO để đối đầu với Nga ở khu vực này, bởi ông cho rằng, điều này có thể gây ra xung đột giữa Nga với Moldova và NATO.

Vì lẽ đó, ngoài việc đã nhiều lần không phê chuẩn các ứng viên do Thủ tướng Pavel Filip đề cử, ông đã nhiều lần từ chối ký một số đạo luật chống Nga, đồng thời phủ quyết quyết định của Thủ tướng Pavel Filip cho phép Mỹ mở 8 công trình và căn cứ quân sự ở nước này, giáp với vùng Pridnestrovie hồi tháng 10/2017.

Vào tháng 01/2018, ông Dordon đã hai lần từ chối ký dự luật sửa đổi Bộ luật Truyền hình và phát thanh, trong đó, có điều khoản quy định cấm phát các chương trình thời sự và phân tích thông tin của Nga tại nước này.

Thủ tướng Pavel Filip muốn Moldova cắt đứt quan hệ với Nga, đi theo EU và NATO

Tổng thống Dodon đã tâm sự về điều này trên trang Facebook cá nhân. Theo ông, "cái gọi là luật chống tuyên truyền" đã “đi ngược các nguyên tắc dân chủ và vi phạm quyền con người cơ bản được Hiến pháp và Công ước châu Âu về nhân quyền bảo đảm", đó là “Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do quan điểm”, được Liên minh châu Âu từ trước đến nay công nhận và bảo vệ.

Đồng thời, Tổng thống Moldova cho biết, dự luật này áp dụng sự kiểm duyệt có chủ đích, trái với quy định của Hiến pháp, là điều không thể chấp nhận trong một nhà nước pháp quyền.

Được biết, Tổng thống Dodon đã giữ vững quan điểm của mình ngay cả trong bối cảnh ông vừa bị Quốc hội nước này “hạn chế một phần quyền lực Tổng thống”, do không chịu ký bổ nhiệm các bộ trưởng mà ông thấy là không đủ tư cách và năng lực.

Ngoài ra, ông còn hai lần từ chối bổ nhiệm ông Yevgeny Sturza vào cương vị Bộ trưởng Quốc phòng, theo đề cử của Thủ tướng Pavel Filip, bất chấp việc Quốc hội nước này đã bỏ phiếu thông qua.

Sturza là người thân tín của Thủ tướng Pavel Filip và có xu hướng thân Mỹ. Do đó, nếu ông này được bổ nhiệm là người đứng đầu quân đội, chính quyền Moldova có thể sẽ lao vào con đường cuồng nhiệt chống Nga, gây hậu quả xấu cho đất nước và nhân dân.

Với những hành động trên, thật dễ hiểu là tại sao ông Dodon lại bị đình chỉ quyền lực Tổng thống tới 5 lần.

Mặc dù ông Dodon không bị hạn chế quyền hạn trong các lĩnh vực khác nhưng giới quan sát cho rằng, với quan điểm bị phương Tây cho là “thân Nga” và những hành động liên tiếp ngăn chặn các đạo luật chống Nga và cự tuyệt sự hiện diện của Mỹ-NATO ở Moldova; tương lai chính trị của người đứng đầu đất nước Moldova đang bấp bênh hơn bao giờ hết.

Nếu vẫn giữ quan điểm bị phương Tây cho là “thân Nga”, ông Dodon rất dễ bị phế truất, để dọn đường xây dựng một chính phủ 100% thân phương Tây ở Moldova, để dọn đường cho NATO tiến vào thu hồi Pridnestrovie - nước Cộng hòa ly khai hiện đang được lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga che chở.

Theo luật pháp Moldova, trường hợp phế truất Tổng thống là điều có thể xảy ra, bởi nếu bị quy là “chống lại quyết định của Quốc hội” thì Quốc hội nước này có quyền tiến hành các thủ tục để bãi nhiệm người đứng đầu nước cộng hòa khỏi chức vụ, thông qua một cuộc trưng cầu dân ý.

Tuy nhiên, ông Igor Dodon đã nhiều lần khẳng định mình sẽ kiên định với những quan điểm mà ông cho là “có lợi cho dân cho nước” và sẵn sàng đối mặt với những âm mưu phế truất mình, bởi ông tin là nhân dân sẽ đứng về phía ông. Do đó, ông vẫn tiếp tục bảo lưu những quan điểm của mình.

  • Thiên Nam

Thứ Ba, 11/06/2019 07:22

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện