Không quân Nga vẫn đáng sợ nhưng đang nhanh chóng "lão hóa"

(Bình luận quân sự) - Không quân Nga thuộc loại hùng hậu bậc nhất trên thế giới nhưng lợi thế này sẽ mai một dần nếu Moscow không giải quyết đượ các vấn đề đang tồn tại.

Vẫn đủ sức hăm doạ phương Tây

Vào hôm 3-3, 7 máy bay tấn công của Nga đã cất cánh từ căn cứ không quân Novofederovka ở Crimea. Các máy bay này bay qua biển Đen và tiến thẳng đến vị trí của 2 tàu chiến NATO là tàu tuần dương Vickburg (Mỹ) và tàu hộ tống Tugutrei (Thổ Nhĩ Kì). 

Truyền thông nhà nước Nga đã giải thích rằng quân đội nước này đang diễn tập do thám quân sự, trong đó các máy bay phải tìm cách theo dõi được các tàu chiến từ khoảng cách xa và dưới nguy cơ bị các tàu này bắn trả.

Những cuộc tuần tra kiểu này đang diễn ra ngày càng nhiều kể từ khi cuộc nội chiến ở Ukraine diễn ra. Các máy Nga liên tục tiếp cận tàu chiến hoặc không phận các nước NATO để tập luyện các bài tập chiến đấu và do thám với tần suất lớn hơn gấp 3 lần bình thường trong năm 2014.

Điều này đương nhiên là một điều đáng lo ngại với các nước phương Tây do Không quân Nga được đánh giá là một lực lượng vô cùng ghê gớm trên thế giới. 

Nga đang đứng thứ 2 thế giới về số lượng máy bay chiến đấu với gần 2.500 chiếc, trong đó hơn 70% có thể sẵn sàng triển khai. Nga cũng có số lượng máy bay oanh tạc nhiều thứ 2 thế giới với phần lớn có thể tấn công hạt nhân vào những vị trí cách địa điểm xuất phát hàng nghìn km. 

Máy bay “hết đát”

Tuy nhiên, không quân và toàn bộ quân đội Nga nói chung đang có vấn đề về trang thiết bị hiện đại khi hầu hết các phi đội máy bay đều tồn tại từ thời Chiến tranh lạnh. Các chiến đấu cơ hiện đại và có uy lực hơn đã được bổ sung, tuy nhiên số lượng không nhiều, do vậy sức mạnh không quân Nga có thể sẽ tiếp tục thu hẹp dần trong tương lai.

Các máy bay oanh tạc có khả năng tấn công hạt nhân của Nga luôn làm phương Tây
Các máy bay oanh tạc có khả năng tấn công hạt nhân của Nga luôn làm phương Tây "dựng tóc gáy"

Nguyên nhân của vấn đề này có thể được lí giải bởi sự sụp đổ của Liên-xô vào năm 1991. Các nhà máy sản xuất máy bay và phụ kiện phải đóng cửa hoặc trở thành sở hữu của nước ngoài. Các kĩ sư có kinh nghiệm chế tạo máy bay đều đã di cư hoặc về hưu. Trong khi đó, Moscow cũng ngừng mua các máy bay mới cho tới năm 2003 cũng như không thực hiện các chương trình huấn luyện.

Do vậy, Nga hiện đang có rất nhiều thứ cần phải làm để bắt kịp với Mỹ. Điện Kremlin giờ coi việc hiện đại hoá lực lượng không quân là nhiệm vụ hàng đầu. Nó không chỉ bao gồm việc mua mới máy bay mà còn cả nâng cấp cả những những chiếc đã lỗi thời.

Trong năm 2014, Nga đã dành hơn 1 tỉ USD vào các hệ thống tác chiến điện tử và phát triển kĩ thuật điện tử hàng không, điều cho phép các chiến đấu cơ của nước này có thể tấn công và vô hiệu hoá các radar và máy bay của kẻ thủ bằng năng lượng điện từ.

Theo chuyên gia nghiên cứu Dmitry Gorenberg của Russian Military Reform, Nga đang có kế hoạch dành tổng cộng 130 tỉ USD vào việc hiện đại hoá không quân trong thập kỉ tới. Trong kế hoạch này, Nga đã nhấn mạnh đến việc nội địa hoá ngành công nghiệp quốc phòng, nhằm giảm phụ thuộc với các đối tác nước ngoài.

Tuy nhiên, cách tiếp cận này lại mang đến một vài vấn đề khi Nga không giỏi trong lĩnh vực chế tạo các thiết bị vi điện tử như điều họ thường làm với máy bay hay tên lửa. Các công nghệ tiên tiến là vô cùng quan trọng với các máy bay chiến đấu khi nó mang lại các lợi thế như quan sát được mục tiêu trong điều kiện thiếu sáng hay phác hoạ được hình ảnh nhiệt.

Ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng Ukraine

Việc bất đồng quan điểm giữa chính quyền hiện tại ở Ukraine với Nga cũng đã khiến nhiều chương trình phát triển vũ khí của Moscow trở nên dang dở. Ví dụ công ty  Ukroboronprom của Ukraine, chịu trách nhiệm sản xuất nhiều động cơ trực thăng cho Nga, đã ngừng hợp tác với Moscow vào năm ngoái và khiến không quân nước này không thể đủ động cơ để nâng cấp phi đội trực thăng.

Lần lượt từ trái qua phải và trên xuống dưới: Su-27, Su-30, Su-34 và Su-35
Lần lượt từ trái qua phải và trên xuống dưới: Su-27, Su-30, Su-34 và Su-35

Nga và Ukraine cũng đang cùng phát triển máy bay vận tải An-124, trong đó các nhà máy của Ukraine chế tạo hơn một nửa số bộ phận của máy bay. Một trong những nhà máy hàng không lớn nhất của Ukraine thậm chí còn phải đóng cửa do nó nằm tại vùng chiến sự ở miền đông.

Ngoài ra, các bộ phận bổ trợ của các máy bay chủ lực trong quân đội Nga như Su-27, Su-30, Su-35 và Su-34 đều được sản xuất tại Ukraine. 4 chiếc máy bay kể trên được coi là những mẫu chiến đấu cơ hiện đại nhất của Nga, nhưng trên thực tế chúng lại khá giống nhau và chỉ chứa một vài đặc điểm khác biệt ở động cơ và hệ thống điện.

Vấn đề với T-50

Ngay cả thế hệ chiến đấu cơ thứ 5, T-50, vốn đang trong giai đoạn phát triển, cũng đang gặp một vài vấn đề. Điện Kremlin không công bố quá nhiều thông tin về T-50, tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể suy ra một vài điểm bất ổn.

Nga và Ấn Độ đang cùng phát triển một phiên bản máy bay mới cho không quân Ấn Độ. Mặc dù được gọi là chế tạo dựa theo phiên bản chiến đấu cơ thế hệ 5 của Nga nhưng, New Delhi lại phải dành thêm đến 5 tỉ USD cho việc thiết kế lại chiếc máy bay, bao gồm cả việc khiến nó làm việc tốt hơn với các tên lửa của Ấn Độ và sửa sang lại hệ thống định vị.

Giới chức quân sự Ấn Độ từng nhận định rằng Nga đang “bốc phét” về đặc tính kỹ chiến thuật của T-50 với việc nhiều lần tuyên bố chiếc tiêm kích tàng hình của Sukhoi sẽ vượt mặt F-22 của Mỹ nhưng lại không thể chứng minh được điều này.

Nhiều hơn một lần T-50 đã bị cháy động cơ ngay trước máy quay của truyền thông quốc tế
Nhiều hơn một lần T-50 đã bị cháy động cơ ngay trước máy quay của truyền thông quốc tế

Nga luôn che dấu những yếu điểm của T-50, biểu hiện ở việc từ chối cung cấp các tài liệu kỹ thuật và dữ liệu bay thử nghiệm cho Ấn Độ. Tuy nhiên, nhiều hơn một lần Nga đã không thể dấu đi khuyết điểm khi động cơ bên phải của một chiếc T-50 đã bốc cháy khi cất cánh ngay trước ống kính của giới truyền thông thế giới.

Việc mắc lỗi trong giai đoạn phát triển là điều khó tránh khỏi nên T-50 vẫn xứng đáng được coi là một mẫu máy bay nhanh, mạnh và hiện đại đặc biệt là khi Moscow muốn trang bị cho nó cả tên lửa tầm xa Kh-58UShE. Các máy bay F-22 và F-35 của Mỹ đều được đánh giá là chậm hơn và tên lửa cũng có tầm bắn ngắn so với máy bay T-50 của Nga.

Cơ quan nghiên cứu Air Power Australia đã nhận định rằng T-50 hoàn toàn có khả năng chiến thắng trong một cuộc hỗn chiến với các máy máy tàng hình mới nhất của Mỹ như F-35.

Tuy nhiên, ngay cả khi việc này là sự thật thì Nga sẽ chỉ có thể chế tạo được một số lượng nhỏ chiến đấu cơ T-50. Moscow muốn có 60 chiếc T-50 phục vụ trong không quân vào năm 2020, trong đó, chiếc đầu tiên có kế hoạch biên chế vào năm ngoái. Điều này đã không xảy ra và hiện giờ thời gian được lùi lại vào năm 2016 là sớm nhất.

60 chiếc máy bay tàng hình trang bị vũ khí nguy hiểm hàng đầu thế giới nghe có vẻ nhiều và đáng sợ. Tuy nhiên, con số này vẫn chỉ là một phần quá nhỏ với kế hoạch mua 2.400 chiếc F-35 của Mỹ trong vòng 2 thập kỉ tới.

Trong thời điểm hiện tại F-35 vẫn chưa thể hoàn thiện và đang có rất nhiều lỗi, tuy nhiên Không quân Mỹ đã biên chế được hơn 187 chiếc F-22. Điều này có nghĩa là ngay cả có khả năng vượt trội thì máy bay Nga cũng khó có thể đấu lại một lượng lớn các máy bay Mỹ nếu xảy ra xung đột.

Nam Tào

Thứ Hai, 23/03/2015 13:54

Sự Kiện