Khinh hạm còn quá sức, Nga mơ gì tàu sân bay?

(Bình luận quân sự) - Với trình độ công nghệ và tốc độ tăng GDP hiện nay, ngay cả đóng mới các khinh hạm cũng là “điều xa xỉ ngoài khả năng chi trả” đối với Nga.

Nga có cần tàu sân bay?

Trang Svpressa của Nga ngày 13/7 có bài viết “Ấn Độ đang nhanh chóng đóng tàu sân bay còn Nga thì khinh hạm cũng không đủ sức” của tác giả Alexandr Sitnikov.

Bài viết cho rằng những lạc hậu về công nghệ ngày càng gia tăng đang “tước đi” mọi tương lai của hải quân Nga.

Theo tác giả Sitnikov, phó đô đốc hải quân Ấn Độ AK Saxena, quan chức phụ trách lĩnh vực mua sắm tàu chiến, mới đây thông báo chiếc tàu sân bay đầu tiên do Ấn Độ tự đóng mang tên Vikrant sẽ được chuyển giao cho hải quân Ấn Độ trong vòng một năm rưỡi nữa. Tác giả Nga gọi đây là thông tin “giật gân” và có nhiều chi tiết đáng chú ý.

Khinh ham con qua suc, Nga mo gi tau san bay?
Tàu sân bay INS Vikrant của Ấn Độ

Phát biểu trong một cuộc hội thảo về ngành đóng tàu của Ấn Độ, phó đô đốc Saxena nói: “Việc đóng tàu hiện đang diễn ra với tốc độ rất, rất nhanh và dự kiến tới tháng 2 hoặc tháng 3 sang năm công tác thử nghiệm sẽ được bắt đầu...Các công việc trên boong tàu cũng đang được tiến hành khẩn trương. Các tuốc-bin khí sẽ được lắp đặt vào quý 3 năm nay”.

Theo tác giả Sitnikov, bản thân tàu sân bay Vikrant sẽ không có ý nghĩa gì nếu không có máy bay hạm nhưng khả năng Ấn Độ mua các máy bay MiG-29K của Nga lại bị phó đô đốc Saxena “tảng lờ”.

Những phát biểu của ông Saxena thậm chí còn cho thấy mục tiêu dài hơi hơn của Ấn Độ là “tăng cường khả năng cạnh tranh của cả ngành công nghiệp đóng tàu”, trong đó luyện kim, thiết bị điện tử, thiết bị kỹ thuật, năng lực logistic, hàng hải và hạ tầng cảng. Như vậy, Ấn Độ không chỉ thực hiện đơn lẻ một dự án đóng tàu sân bay Vikrant mà còn quyết định đổi mới toàn bộ chuỗi kỹ thuật và các ngành liên quan.

Xuất phát từ câu chuyện của Ấn Độ, tác giả Sitnikov đặt câu hỏi vậy tại sao ngành công nghiệp đóng tàu của Nga không thể đáp ứng được các thách thức hiện nay?

Khinh ham con qua suc, Nga mo gi tau san bay?
Đô đốc Kuznetsov - Tàu sân bay duy nhất của Nga hiện đang phải "nằm bờ"

Trước hết, có hai quan điểm về việc Nga có cần tàu sân bay hay không. Quan điểm thứ nhất cho rằng Nga hiện không cần đến tàu sân bay, trong đó sự hạn chế về ngân sách đóng vai trò quyết định. Tình hình được cho là không “cấp bách” như đối với Ấn Độ khi phải cạnh tranh với Trung Quốc trên biển.

Tác giả Sitnikov dẫn đánh giá của “giới chuyên gia” Mỹ coi hải quân Nga, cũng giống như hải quân Liên Xô, thực hiện chức năng “phủ nhận sức mạnh” của hải quân Mỹ. Tuy nhiên, bên phòng thủ chỉ cần một tiềm lực tối thiểu so với bên tấn công. Như vậy, nếu buộc phải đóng tàu sân bay, Nga chỉ cần tuân theo học thuyết của Liên Xô trước đây, đó là những chiếc “thiết giáp hạm tên lửa” với máy bay trên boong.

Các tàu loại này cùng các tàu ngầm nguyên tử sẽ không thể chiến thắng Mỹ và các đồng minh nhưng khiến cho các cuộc tấn công vào các cảng và công trình ven bờ của Nga là “không thể”.

Ngược lại, luồng ý kiến thứ hai lại cho rằng Nga rất cần tàu sân bay để khuếch trương sức mạnh ra xa bờ, ví dụ như tới Syria hay Venezuela. Nhưng có một thực tế là ngành công nghiệp đóng tàu của Nga không đủ sức đóng những con tàu lớn. Điển hình là Nga không thể đóng những mẫu tàu lớn tương tự tàu Mistral của Pháp dù đã được nhận công nghệ và tài liệu kỹ thuật từ Paris.

Nga quá yếu kém?

Sĩ quan hải quân nghỉ hưu và là chuyên gia hải quân Mỹ, ông Ross Hall, cho rằng tiền là vấn đề lớn nhưng phần lớn nguyên nhân lại nằm ở công nghệ.

Theo ông, những người không hiểu biết về tàu sân bay thường hình dung một cách đơn giản về khối lượng các nhiệm vụ cần phải giải quyết trong quá trình thiết kế và sản xuất để một chiếc tàu khổng lồ như vậy được hạ thủy.

Theo ông Hall, việc thành lập một công ty sản xuất ô tô có năng lực cho ra lò một triệu ô tô chất lượng tốt mỗi năm đơn giản hơn nhiều việc cho hạ thủy một chiếc tàu sân bay lớp Nimitz.

Tác giả Sitnikov cho rằng việc đóng một chiếc tàu sân bay sẽ không thay đổi tình hình. Kinh nghiệm của người Mỹ cho thấy cần phải có ít nhất 3-4 chiếc loại Nimitz thì mới có khả năng luôn luôn duy trì hoạt động của một chiếc. Với Nga, trong cả giai đoạn 1991-2015, tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov chỉ thực hiện được 7 chuyến đi, trong đó có tới 6 chuyến là đến Địa Trung Hải.

Khinh ham con qua suc, Nga mo gi tau san bay?
Mô hình tàu sân bay thuộc dự án 11430E Lamantin của Nga

Trong khi đó, những phát biểu của phó đô đốc Ấn Độ Saxena cho thấy việc đóng tàu sân bay Vikrant là bước mở đầu để đóng những chiếc tiếp theo.

Kết luận được tác giả bài viết đưa ra là: không có một nền kinh tế công nghệ cao và mạnh mẽ (với Ấn Độ là tăng trưởng GDP trung bình đạt 7% trong nhiều năm qua), sẽ không thể có được ngành đóng tàu quân sự hiệu quả. Nói cách khác, với lao động thủ công của thợ hàn, vốn chiếm ưu thế trong các doanh nghiệp đóng tàu của Nga, Nga không còn đủ sức theo kịp cuộc đua vũ trang hải quân.

Nhân đây, Sitnikov cũng lấy ví dụ về việc nhà máy đóng tàu Cammell Laird của Anh đã lắp đặt thiết bị hàn tự động Gullco và cho phép đóng tàu sân bay HMS Queen Elizabeth cho hải quân Anh trong thời gian ngắn.

Anh đã hoàn thành đóng vỏ con tàu có kích thước dài 284m, rộng 73m và có lượng giãn nước 70.600 tấn chỉ trong vòng 2 năm, từ 7/7/2009-30/6/2011. Nếu không gặp những khó khăn tài chính, Anh đã có thể hoàn thiện HMS Queen Elizabeth từ năm 2015.

Ngày nay, ngoài công nghệ hàn, việc đóng tàu còn được thực hiện bằng kỹ thuật số, bắt đầu từ thiết kế bằng công nghệ 3D cho tới sơn hoàn thiện. Nhờ điều này, chi phí đóng mới một chiếc tàu sân bay 100.000 tấn của Mỹ đã giảm tới gần một nửa (từ 11 tỷ USD xuống còn 6 tỷ USD).

Khinh ham con qua suc, Nga mo gi tau san bay?
Tàu sân bay HMS Queen Elizabeth của Anh

Trang Jalopnik của Mỹ cho rằng sự suy yếu của hải quân Nga không chỉ nằm ở vấn đề giảm sút số lượng tàu chiến mà còn do sự suy giảm của ngành công nghiệp và hạ tầng.

Tác giả Sitnikov thừa nhận ngành đóng tàu sân bay của Mỹ được kế thừa truyền thống phát triển liên tục, trong khi đó, sau khi Liên Xô tan rã, Nga phải bắt đầu từ con số không bởi mọi nền tảng công nghệ đóng tàu đều nằm ở Ukraine.

Trong khi đó, nếu như các quốc gia phương Tây có thể dễ dàng mua được công nghệ hàn hiện đại hay kỹ thuật số trong lĩnh vực đóng tàu thì Nga đang gặp khó vì các lệnh trừng phạt.

Tác giả Sitnikov cho rằng kinh nghiệm của Ấn Độ cho thấy việc đóng mới tàu sân bay là cần thiết và có thể nhưng với điều kiện tốc độ tăng trưởng kinh tế phải đạt từ 6-8%. Trong trường hợp này, ngân sách của Nga không đủ khả năng. Với tốc độ tăng GDP như hiện nay, ngay cả việc đóng mới các khinh hạm cũng là “điều xa xỉ ngoài khả năng chi trả” đối với Nga.

Khinh ham con qua suc, Nga mo gi tau san bay?
Một tàu sân bay lớp Nimitz của Mỹ

Tại Triển lãm hải quân quốc tế ở St. Petersburg mới đây, Nga đã giới thiệu dự án đóng mới tàu sân bay thuộc Dự án 11430E Lamantin. Thông số của con tàu cho thấy nó có lượng giãn nước 76.000 tấn, sử dụng động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân và có khả năng mang theo khoảng 100 máy bay các loại.

Theo thống kê chính thức được đăng tải trên trang TASS, hải quân Nga hiện có 4 hạm đội: Hạm đội phương Bắc, Hạm đội Balic, Hạm đội Thái Bình Dương và Hạm đội Biển Đen.

Hải quân Nga hiện có tổng số 270 tàu chiến các loại, trong đó Hạm đội Biển Đen có 55 tàu chiến và gần 25.000 quân, Hạm đội Baltic có 53 tàu chiến và gần 25.000 quân, Hạm đội phương Bắc có 84 tàu chiến và Hạm đội Thái Bình Dương có 78 tàu chiến.

Tàu chiến của Nga được chia làm 8 loại, gồm: tàu sân bay, tàu mặt nước đa năng, tàu pháo-tên lửa, tàu chống ngầm, tàu đổ bộ, tàu quét mìn, tàu ngầm chiến lược có trang bị tên lửa và tàu ngầm đa năng.

Bảo Minh

Chủ Nhật, 14/07/2019 19:05

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện