Chuyên gia Nga chỉ tham vọng tối ưu quân đội Trung Quốc

(Bình luận quân sự) - Xin giới thiệu bài viết của chuyên gia quân sự Nga Ryabob Kirill về những cải cách trong Quân đội Trung Quốc để bạn đọc cùng tham khảo.

Bài đăng trên “Bình luận quân sự” (Nga) ngày 12/9/2019. Các ảnh trong bài đều là của tác giả. Sau đây là nội dung:

“Từ năm 2016, Trung Quốc (TQ) đã tái cơ cấu (cải tổ) mạnh mẽ Các lực lượng vũ trang của mình (CLLVT). Theo kế hoạch của Bộ Tư lệnh tối cao (nguyên văn), Quân Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLA), PLA cần phải được thay đổi cơ cấu tổ chức để đáp ứng được các yêu cầu của thời đại.

Chỉ trong vài năm, những nhiệm vụ đặt ra đã được thực hiện và tiến trình cải cách đã kết thúc. Hiện giờ PLA có quân số ít hơn, nhưng tiềm lực chiến đấu của nó đã tăng lên.

Chuyen gia Nga chi tham vong toi uu quan doi Trung Quoc

Những tiền đề cải cách và quá trình chuẩn bị

Chủ đề về sự cần thiết phải tiến hành cải cách PLA đã được bàn tới nhiều từ những năm trước đó, và vào ngày 1/1/2016, giới lãnh đạo nước này đã khởi động một chương trình cải cách mới cho PLA.

Theo các kế hoạch khi đó (2016), tất cả những công việc cần thiết phải được hoàn thành trước năm 2020. Xin lưu ý rằng năm 2020 có một vị trí đặc biệt trong các kế hoạch của Bắc Kinh, kể cả các kế hoạch trong lĩnh vực quân sự .

Nguyên nhân khiến TQ phải tiến hành cải cách- trước đó (trước 2016-ND) đã có rất nhiều chỉ trích về cơ cấu tổ chức của PLA.

Cơ cấu đó tuy đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ của những thập kỷ trước, nhưng đã không còn phù hợp với các quan điểm hiện tại về quốc phòng. Ngoài ra, còn nạn tham nhũng và nhiều hiện tượng tiêu cực khác hoành hành trong quân đội. Vì thế, nhất thiết phải cải cách.

Công tác chuẩn bị cho cải cách được tiến hành trong nhiều năm. Trong khoảng thời gian (chuẩn bị) đó, Bộ Quốc phòng TQ đã tổ chức hơn 850 diễn đàn và hội nghị khác nhau bàn về thực trạng và diện mạo cần có của PLA, đã tiến hành nhiều cuộc khảo sát trong 700 đơn vị quân đội, lấy ý kiến ​​của hơn 900 cán bộ chỉ huy các cấp.

PLA cũng phân tích và áp dụng kinh nghiệm cải cách quân đội của nước ngoài. Giới lãnh đạo quân sự -chính trị Trung Quốc ghiên cứu kỹ những thay đổi mới nhất trong CLLVT của cả Mỹ và Nga. Các tướng lĩnh PLA đã sử dụng tất cả các dữ liệu thu thập được trong việc xác định hướng phát triển của quân đội và xây dựng được một chương trình hành động rõ ràng.

Chuyen gia Nga chi tham vong toi uu quan doi Trung Quoc
Các Bộ Tư lệnh thống nhất PLA- các đơn vị hành chính quân sự sau cải cách

Mục tiêu đầu tiên của cải cách là thay đổi cơ cấu tổ chức của CLLVT để loại bỏ tối đa những nguyên nhân dẫn đến vấn nạn quan liêu và tham nhũng, để đẩy nhanh tốc độ giải quyết công việc và đơn giản hóa quy trình ra quyết định và giải quyết các nhiệm vụ.

TQ cũng đã lên kế hoạch giảm quân số tới ngưỡng có thể chấp nhận được để vẫn có thể duy trì được khả năng chiến đấu và có một lực lượng dự bị với số lượng cần thiết. Đồng thời, PLA cũng trang bị mới cho quân đội các mẫu vũ khí hiện đại tất cả các lớp 

Cải cách hành chính quân sự

Ngay ngày 11/1/2016, giới lãnh đạo TQ đã ký một sắc lệnh cải cách các cơ cấu chỉ huy cao nhất. Bộ Tổng tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần và Tổng cục vũ khí chính đã được chia tách thành 15 cơ quan (cục) mới với quy mô nhỏ hơn và có các chức năng- nhiệm vụ khác nhau. Một số cục được sát nhập, một số cục khác được thành lập mới.

Hội đồng quân sự trung ương có thêm một số cơ cấu (cơ quan) mới. Đó là Ủy ban Khoa học và Công nghệ, Văn phòng hoạch định chiến lược, cải cách và hợp tác quân sự quốc tế. Nhiệm vụ giám sát tiến độ thực hiện công việc được giao cho Văn phòng giám sát trực thuộc Hội đồng quân sự trung ương.

Năm 2017, Trung Quốc bắt đầu tái cơ cấu các đơn vị hành chính quân sự. Trước đó, các binh đoàn (xin hiểu là các sư đoàn-ND) nằm trong thành phần biên chế của bảy quân khu.

Còn từ 2017, TQ giải thể các quân khu, thành lập mới năm (5) bộ tư lệnh thống nhất theo nguyên tắc phân theo khu vực địa lý. Ranh giới các khu vực chịu trách nhiệm giữa các bộ tư lệnh thống nhất nói trên có một phần trùng với ranh giới khu vực chịu trách nhiệm giữa các quân khu trước đây.

Những thay đổi trong quân đội

Cùng với việc giải tán các quân khu và thành lập các bộ tư lệnh thống nhất, PLA cũng đã tái cơ cấu các binh đoàn chính. Trước năm 2017, Lục quân PLA có 20 tập đoàn quân - từ 3 đến 5 tập đoàn quân trong mỗi quân khu. Sau cải cách, số lượng các tập đoàn quân giảm xuống chỉ còn 13, biên chế tổ chức các tập đoàn quân trực thuộc các bộ tư lệnh thống nhất cũng co nhiều thay đổi.

Chuyen gia Nga chi tham vong toi uu quan doi Trung Quoc

Ví dụ, trước đây trong biên chế tổ chức của quân khu Thẩm Dương có các tập đoàn quân binh chủng hợp thành số 16, 26, 39 và 40- trong mỗi tập đoàn quân có các binh đoàn (sư đoàn) bộ binh, xe tăng và các binh đoàn khác.

Trong khuôn khổ chương trình cải cách, quân khu Thẩm Dương được thay thế bằng Bộ Tư lệnh thống nhất Phía Bắc – bộ tư lệnh mới này ftrực tiếp chỉ huy các tập đoàn quân số 78, 79 và 80. Các liên binh đoàn (tập đoàn quân) này (78,79 và 80) được thành lập mới bằng cách chia tách và sát nhập bốn (4) tập đoàn quân trước đó (tức các tập đoàn quân số16, 26, 39 và 40- ND).

Trong biên chế mỗi tập đoàn quân mới có sáu (6) lữ đoàn binh chủng hợp thành, mỗi lữ đoàn lại có các phân đội bộ binh, xe tăng và các phân đội khác. Mỗi tập đoàn quân còn có thêm sáu (6) lữ đoàn nữa gồm các lữ đoàn: đảm bảo (hậu cần), pháo binh, phòng không, không quân lục quân (máy bay lên thẳng) và v.v. Bộ Tư lệnh thống nhất Phía Bắc còn trực tiếp chỉ huy 11 lữ đoàn biên phòng và 4 lữ đoàn phòng thủ bờ biển.

Các phương tiện tấn công chủ yếu của các tập đoàn quân diện mạo mới (nguyên văn- tức sau cải cách) là các lữ đoàn binh chủng hợp thành.

Trong biên chế của mỗi lữ đoàn có hai (2) tiểu đoàn xe tăng với 40 xe tăng mỗi tiểu đoàn và hai (2) tiểu đoàn bộ binh cơ giới với 31 xe bọc thép mỗi tiểu đoàn. Tiểu đoàn pháo binh của lữ đoàn có 36 khẩu pháo; tiểu đoàn phòng không được trang bị 18 tổ hợp phòng không lục quân.

Cải cách trong lực lượng kiềm chế hạt nhân chiến lược

Trên nền các cải cách chung trong PLA, thành tố mặt đất của Lực lượng hạt nhân chiến lược cũng được đổi tên. Cho đến cuối năm 2015, chịu trách nhiệm khai thác các hệ thống tên lửa mặt đất là Quân đoàn pháo binh số 2 PLA.

Ngày 1/1/2016, quân đoàn này được tổ chức lại thành Bộ đội tên lửa PLA (có lẽ tương đương với một binh chủng độc lập-ND).

Chuyen gia Nga chi tham vong toi uu quan doi Trung Quoc

Theo các dữ liệu nước ngoài, việc tổ chức lại Quân đoàn pháo binh thứ 2 thành Bộ đội tên lửa không dẫn đến những thay đổi quá lớn nào trong cơ cấu tổ chức của lực lượng này. Trong thực tế, đó chỉ là thay tên gọi.

Lực lượng đảm bảo chiến lược

Từ năm 2016, trong thành phần của PLA có thêm một cơ cấu hoàn toàn mới – đó là Lực lượng đảm bảo chiến lược. Quân chủng (tạm dịch) này chịu trách nhiệm ứng dụng và sử dụng những công nghệ tên lửa- vũ trụ và vô tuyến điện tử hiện đại nhất.

Lực lượng đảm bảo chiến lược có trong trang bị các thiết bị vũ trụ và thiết bị điện tử để tiến hành các hoạt động trinh sát, các chiến dịch trong không gian ảo và đối phó với các phương tiện vũ khí điện tử của đối phương.

Theo các dữ liệu được biết, trong Lực lượng đảm bảo chiến lược có Cục quản lý các hệ thống vũ trụ và Cục quản lý các hệ thống mạng. Cục quản lý các hệ thống vũ trụ chịu trách nhiệm khai thác sử dụng các sân bay vũ trụ quân sự và các thiết bị vũ trụ khác nhau, cả trên quỹ đạo và cả dưới mặt đất.

Còn Cục quản lý các hệ thống mạng hoạt động trong lĩnh vực chiến tranh mạng và (tác chiến) điện tử nói chung. Vì những lý do rất dễ hiểu, Lực lượng đảm bảo chiến lược Trung Quốc rất được tình báo nước ngoài quan tâm, nhưng hiện có rất ít thông tin về nó.

Kết quả cải cách

Vào đầu năm 2109 này, PLA đã cho công bố các dữ liệu khá thú vị về kết quả cải cách Lục quân nói riêng và toàn bộ Các lực lượng vũ trang TQ nói chung. Trong khuôn khổ cải cách, hơn một nửa số đơn vị không có khả năng chiến đấu đã bị giải thể. Số lượng sĩ quan đang phục vụ giảm 30%.

Chuyen gia Nga chi tham vong toi uu quan doi Trung Quoc

Một kết quả đáng chú ý khác nữa của cải cách là đã thay đổi rất đáng kể tỷ lệ quân số giữa các quân binh chủng. Lần đầu tiên trong lịch sử PLA, quân số Lục quân giảm xuống mức dưới 50% tổng số binh sĩ trong CLLVT. Tuy nhiên, con số đó cụ thể là bao nhiêu lại không được tiết lộ.

Từ những thông tin tiếp cập được, có thể đưa ra nhận định rằng kết quả tích cực của cải cách được thể hiện trên một số khía cạnh sau. Trước hết, đó là hợp lý hóa cơ cấu quản lý với sự phân chia trách nhiệm rõ hơn giữa các tổ chức khác nhau.

Việc cắt giảm số lượng các đơn vị và quân có thể đem lại những hiệu quả kinh tế nhất định. Song song với tiến tranh cải cách quân đội, Trung Quốc cũng đầu tư sản xuất các mẫu vũ khí- khí tài mới có các tính năng hoàn thiện hơn và vì thế, có thể cũng đã góp phần tăng cường hiệu quả của các cải cách biên chế tổ chức.

Một bước đi rất quan trọng nữa- đó thành lập Lực lượng đảm bảo chiến lược như đã nói ở trên– bằng cách sát nhập một số cơ quan tổ chức đã từng tồn tại trước đó. Việc sát nhập này đã giúp đơn giản hóa quy trình tiến hành các chiến dịch cần thiết và trong các hoạt động phối- kết hợp với những quân binh chủng khác.

Như đã biết, khi lập kế hoạch tiến hành cải cách, TQ đã nghiên cứu tiếp thu kinh nghiệm của nước ngoài, kể cả các cải cách trong Quân đội Nga trong những năm trước đó.

Giới lãnh đạo TQ khẳng định rằng nhờ có các cải cách tiến hành trong các năm 2016-19, PLA đã trở thành một quân đội có quy mô quân số nhỏ hơn, nhưng mạnh hơn và hiệu quả hơn (so với trước). Việc TQ tiến hành những cải cách như vậy là nằm trong khuôn khổ chiến lược hiện nay của Bắc Kinh.

TQ muốn củng cố vị thế là quốc gia lãnh đạo khu vực, và sau đó trở thành cường quốc thế giới. Để thực hiện các mục tiêu trên, cần phải có một quân đội phát triển và mạnh, vì thế nên các cải cách và thay đổi là cần thiết đối với TQ.

Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)

Thứ Sáu, 13/09/2019 06:25

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện