Vì sao phải tăng cường nhập điện từ Trung Quốc?

(Thị trường) - Bộ Công thương tính tăng cường nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc, trong khi điện gió, điện mặt trời vẫn chưa được phát triển như mong muốn.

Để giải quyết một phần tình trạng thiếu điện, Bộ Công thương tính toán sẽ tăng nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc. Với nguồn điện nhập khẩu từ Lào, theo thỏa thuận đã ký giữa hai Chính phủ, công suất mua tới năm 2020 khoảng 1.000 MW và sẽ tăng lên 3.000 MW vào năm 2025 và khoảng 5.000 MW đến 2030.

Lượng điện nhập khẩu từ Trung Quốc cũng dự kiến tăng từ năm 2021 với mức giá cạnh tranh hơn so với khung giá mua điện từ Lào, và thấp hơn giá trung bình các nhà máy nhiệt điện than (trên 7 cent/kWh).

Cục Điện lực và năng lượng tái tạo (Bộ Công thương) cho biết, lượng điện thiếu hụt ước tính 3,7 tỷ kWh vào năm 2021, sau đó tăng lên gần 10 tỷ kWh vào 2022. Căng thẳng nhất là năm 2023, mức thiếu hụt khoảng 15 tỷ kWh, sau đó giảm dần xuống 7 tỷ và 3,5 tỷ kWh vào các năm 2024-2025.

Trước bối cảnh trên, điện gió, điện mặt trời lại phát triển chưa đạt được kế hoạch như Quy hoạch Điện VII điều chỉnh đặt ra, thậm chí một số dự án điện gió phải cắt giảm công suất cùng điện mặt trời do quá tải đường dây.

Trao đổi với Đất Việt, GS.VS.TSKH Trần Đình Long, Phó Chủ tịch Hội Điện lực Việt Nam cho hay, việc phát triển nguồn điện và lưới điện đòi hỏi phải có thời gian. Đối với nhiệt điện than, thủy điện thường phải mất 3-5 năm. Tuy nhiên, đến nay, thủy điện hiện nay hầu như không còn nguồn nào lớn, còn nhiệt điện than lại có rất nhiều vấn đề liên quan đến việc cung cấp than cũng như môi trường.

Điện gió và điện mặt trời có thể phát triển nhanh hơn, đặc biệt là điện mặt trời khi thời gian xây dựng - từ lúc bắt đầu khởi công cho đến khi hoàn thành, tùy theo công suất mà có thể mất 6-7 tháng cho đến 1 năm.

Phó Chủ tịch Hội Điện lực Việt Nam thừa nhận, phát triển nguồn điện mặt trời không phải không có hạn chế, cần có thời gian để theo dõi tính ổn định, liên tục.

Vi sao phai tang cuong nhap dien tu Trung Quoc?
Theo báo cáo của Cục Điện lực và năng lượng tái tạo (Bộ Công thương), tới 47/62 dự án công suất lớn chậm tiến độ.

"Chẳng hạn, phát triển nguồn điện mặt trời thì phải nghĩ đến thời điểm không có mặt trời, như buổi tối thì nguồn điện nào sẽ thay thế? Phân bố về tiềm năng của năng lượng mặt trời không đều trên lãnh thổ Việt Nam, nơi có thể phát triển điện mặt trời thì lưới yếu, muốn tải hết công suất điện mặt trời thì phải tăng cường lưới, trong khi đó là một câu chuyện dài.

Thông thường, mất vài ba năm mới xây dựng được một đường dây hay một trạm điện mới. Chính vì thế, xảy ra hiện tượng một số nguồn điện mặt trời xây xong rồi nhưng khả năng phát toàn bộ được công suất bị hạn chế.

Những mâu thuẫn nảy sinh trong quá trình phát triển các dự án nguồn điện đòi hỏi phải có quy hoạch từ trước tương đối chính xác, cân đối nguồn, lưới, cấp phép, thực thi các dự án", GS.VS.TSKH Trần Đình Long nói.

Trong khi đó, việc nhập khẩu, mua bán điện năng giữa các nước không phải là câu chuyện trước mắt mà là chuyện thông thường trên thế giới.

"Đó là quan hệ thương mại, chỗ nào thừa, giá rẻ thì chỗ thiếu có thể mua được. Ở châu Âu, nhiều nước đã trao đổi, mua bán điện của nhau khi có lưới điện liên kết. 

Trong tương lai, nếu lưới điện Việt Nam liên kết được với khu vực Đông Nam Á, Trung Quốc... thì chúng ta có quyền sử dụng mối liên kết đó để trao đổi, mua bán điện năng với nhau", GS Trần Đình Long chỉ rõ.

Vị chuyên gia cho biết, Việt Nam có thể làm song song hai việc: nhập khẩu điện và phát triển đa dạng nguồn điện bởi khi càng làm được nhiều lĩnh vực song song với nhau thì hệ thống điện càng linh hoạt, hiệu quả và bền vững.

Việc quan trọng trước mắt mà ngành điện cần làm ngay, theo GS Trần Đình Long là phải thúc đẩy các dự án nguồn điện.

Thống kê của Bộ Công thương cho thấy, trong 62 dự án có công suất lớn trên 200 MW thì chỉ 15 dự án đạt tiến độ, còn lại 47 dự án chậm tiến độ hoặc chưa xác định tiến độ so với tiến độ nêu trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh.

'Đây là tình trạng đã kéo dài nhiều năm. Tiến độ các dự án điện phụ thuộc nhiều yếu tố: vốn đầu tư, đền bù giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư xây dựng, năng lực chủ đầu tư... Giải quyết được tiến độ của các dự án điện sẽ giúp Việt Nam giảm được lượng điện nhập khẩu và chủ động hơn", GS.VS.TSKH Trần Đình Long cho biết.

Trao đổi thêm về tình hình các dự án chậm tiến độ, TS Ngô Thường San, nguyên Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam dẫn báo cáo của Bộ Công thương về các dự án điện do Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) thực hiện.

PVN được giao làm chủ đầu tư 8 dự án trọng điểm nguồn điện với tổng công suất 11.400 MW. Trong đó, giai đoạn 2016-2020 có 3 dự án và giai đoạn 2021-2025 có 5 dự án.

Đến nay, cả 8 dự án đều gặp khó khăn, vướng mắc và khó có thể hoàn thành theo tiến độ trong Quy hoạch Điện VII điều chỉnh.

Cụ thể, có 3 dự án đang xây dựng, trong đó đều chậm tiến độ 2-3 năm. 4 dự án đang thực hiện các thủ tục đầu tư xây dựng, dự kiến đều chậm tiến độ phát điện 2,5-3,5 năm so với yêu cầu của Quy hoạch Điện VII điều chỉnh. Có 1 dự án đã đề nghị giao chủ đầu tư khác (Long Phú III).

"Việt Nam thiếu điện không phải do thiếu nguồn khí mà do các nhà máy điện bị chậm tiến độ.

Cứ nói thiếu điện nên phải mua của nước ngoài, nhưng nếu tiền đó để đầu tư cho các nhà máy điện, đẩy nhanh tiến độ các dự án thì câu chuyện sẽ khác.

Hiện nay trữ lượng khí chúng ta có, có khả năng đưa khí vào được nhưng nhà máy điện không xây dựng thì đưa vào làm gì? Ví dụ như dự án khí lô B-Ô Môn, ngành dầu khí đã đầu tư đường ống và nhiều hạ tầng khác nhưng nhà máy điện không có.

Công nghiệp khí và điện là chuỗi liên hệ, gắn kết với nhau, phải  đồng bộ. Tôi nghĩ thay vì chờ các bộ ngành ngồi bàn đầu tư các nhà máy thế nào, chọn ai đầu tư BOT... thì ban chỉ đạo Nhà nước về các công trình trọng điểm phải có tiếng nói quyết định.

Không cần phải băn khoăn chọn đầu tư BOT là ai, cơ quan quản lý chỉ cần không chế giá bán khí và giá mua điện là bao nhiêu, nhà đầu tư nào chấp nhận thì làm", TS Ngô Thường San nói.

Đến nay Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công thương đã phê duyệt bổ sung quy hoạch 130 dự án điện mặt trời với tổng công suất khoảng 10.600MWp (khoảng hơn 8.500MW) và các dự án điện gió với tổng công suất khoảng 2.000MW.

Các dự án điện gió, điện mặt trời có đặc điểm chung là chủ yếu phát triển tập trung ở các khu vực nhu cầu phụ tải tại chỗ rất thấp, do đó tại các địa phương đã được bổ sung quy hoạch các dự án điện gió, điện mặt trời với quy mô công suất lớn thì hầu hết công suất phát của các dự án sẽ phải thực hiện thu gom, đấu nối lên lưới điện truyền tải và đưa đến các khu vực có nhu cầu phụ tải lớn.

Tuy nhiên, hạ tầng lưới điện 110-500kV tại các khu vực này, dù đã được đầu tư nâng cấp trong các năm qua, nhưng vẫn không đáp ứng được yêu cầu truyền tải công suất từ các dự án mới được bổ sung quy hoạch.

Trên cơ sở tính toán của EVN, Bộ Công thương đã trình và được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bổ sung quy hoạch một số dự án lưới điện truyền tải 220kV, 500kV khu vực Bình Thuận, Ninh Thuận để giải tỏa công suất các dự án điện từ năng lượng tái tạo. Hiện EVN đang nghiên cứu để tiếp tục đề xuất các dự án.

Thành Luân

Thứ Sáu, 19/07/2019 13:24

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện