Điện sản xuất vẫn rẻ nhất: FDI hưởng lợi nhất?

(Thị trường) - Cần tính toán khối lượng tiêu thụ điện giữa hai khu vực doanh nghiệp trong nước và khu vực doanh nghiệp FDI để tránh việc ưu ái nhầm

Tổn thương túi tiền của người dân

PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi - Trường Đại học Nông-Lâm, TP.HCM cho rằng, Dự thảo lần 2 về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện đang được lấy ý kiến đang bộc lộ nhiều bất cập.

Dien san xuat van re nhat: FDI huong loi nhat?
Việc để giá điện sản xuất thấp nhất là đang cấu vào túi tiền của người dân. Ảnh: VnMedia

Cụ thể, dự thảo đề xuất tỷ lệ giá bán lẻ điện bình quân của nhóm sản xuất được điều chỉnh ở mức thấp nhất với mức 51%, trong khi đó, giá bán lẻ điện cho nhóm khách hàng sử dụng điện sinh hoạt vẫn chia thành 6 bậc với mức giá tăng dần như cũ: Từ 0-50kWh có mức giá bằng 92%; từ 51-100kWh giá bằng 95%... và từ 401kWh trở lên có giá bằng 159% giá bán lẻ điện bình quân.

"Điều này sẽ gây ra sự xung đột lớn về quyền lợi giữa hai nhóm đối tượng khách hàng là nhóm sản xuất và người tiêu dùng, làm tổn thương túi tiền của người dân", PGS Nguyễn Văn Ngãi nhận định.

Theo vị chuyên gia phân tích, việc phân nhóm, chia mức giá theo các khung giờ cao điểm, thấp điểm... trong sử dụng điện là hoàn toàn hợp lý, nhằm khuyến khích người dùng tiết kiệm, hạn chế sử dụng điện trong giờ cao điểm.

Tuy nhiên, việc quá ưu ái cho sản xuất là vấn đề cần phải cân nhắc.

"Tôi đồng ý, chúng ta phải có chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho ngành sản xuất phát triển nhưng song song với đó cũng phải có cả chính sách hỗ trợ cho người tiêu dùng nữa.

Hiện nay, mức thu nhập bình quân của người dân Việt Nam còn khá thấp, nếu giá điện quá cao sẽ tạo ra gánh nặng chi phí rất lớn cho người dân. Ngược lại, phía daonh nghiệp sản xuất kinh doanh, đây là nhóm khách hàng có nguồn thu vì thế, không cần được ưu ái quá nhiều. Trường hợp, có xét ưu tiên cũng chỉ nên để mức giá ưu tiên trong giờ cao điểm", PGS Nguyễn Văn Ngãi nói.

Trước quan điểm lo ngại, giá điện sản xuất thấp sẽ không khuyến khích cải tiến công nghệ, khuyến khích sản xuất lạc hậu, đặc biệt là khu vực FDI, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi lo ngại nhiều hơn với khối FDI.

"Về lý thuyết, doanh nghiệp sản xuất sẽ luôn tìm kiếm các phương án sản xuất có giá rẻ nhất, chi phí tiết kiệm nhất để giá thành bán ra thấp nhấp, vì thế, giá điện đắt hay rẻ doanh nghiệp cũng luôn ưu tiên lựa chọn công nghệ hiện đại để tiết kiệm chi phí sản xuất.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc nhập máy móc, thiết bị, công nghệ lạc hậu, cũ kỹ từ Trung Quốc vẫn được nhiều doanh nghiệp trong nước sử dụng, đó là vì giá rẻ.

Do giá nhập thiết bị về có mức giá thấp như vậy, lại cộng thêm cơ chế ưu đãi về điện là cơ sở để các doanh nghiệp sản xuất tính toán, cân nhắc giữa hiệu quả sử dụng thiết bị với chi phí đầu tư máy móc, thiết bị để lựa chọn. Vì thế, với đề xuất trên, trong tương lai, việc lựa chọn công nghệ giá rẻ có thể vẫn được các doanh nghiệp ưu tiên, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp FDI", vị chuyên gia lo ngại.

Lợi cho ai?

Nhìn nhận ở góc độ khác, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi băn khoăn, dự thảo biểu giá điện quá ưu ái cho khu vực sản xuất đặt ra câu hỏi lớn: Có phải ngành điện đang cấu từ túi tiền của người dân để bù giá cho sản xuất? Nếu vậy, nhóm sản xuất được lợi ở đây là ai? Là doanh nghiệp trong nước hay lại là nhóm doanh nghiệp FDI?.

"Có hai kịch bản, một là đối với nhóm doanh nghiệp FDI. Trên thực tế, các doanh nghiệp FDI đầu tư vào Việt Nam nhưng chủ yếu là gia công, sản phẩm sản xuất ra lại được chuyển về nước họ, người tiêu dùng trong nước gần như không được lợi về giá rẻ từ sản phẩm của FDI. Như vậy, cuối cùng, ưu đãi trên lãi là làm lợi cho doanh nghiệp FDI, gánh nặng vẫn đè đầu dân.

Ở trường hợp thứ hai, nếu giá điện nhằm hỗ trợ khu vực sản xuất trong nước, đây sẽ là tín tốt khi, Việt Nam có được nền kinh tế thị trường.

Nếu chúng ta có nền kinh tế thị trường thì việc giảm giá điện sẽ giảm giá sản xuất, giảm chi phí bán, người dân sẽ được lợi. Tuy nhiên, ở Việt Nam lâu nay rất hiếm khi thấy các doanh nghiệp báo cáo giá đầu vào giảm mà luôn tìm lý do để đẩy giá đầu vào tăng lên để tăng giá bán, người dân cũng không được lợi", PGS Nguyễn Văn Ngãi chỉ rõ.

Dự thảo biểu giá bán lẻ điện: Điện sản xuất rẻ nhất

Vì lẽ đó, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi cho rằng, trước khi quyết định mức giá điện sản xuất, EVN cần tính toán khối lượng tiêu thụ điện giữa hai khu vực doanh nghiệp trong nước và khu vực doanh nghiệp FDI hiện nay chênh nhau như thế nào, trên cơ sở đó mới đưa ra cơ chế hỗ trợ giá điện cho doanh nghiệp sản xuất.

Về lâu dài, vị PGS kiến nghị phải điều chỉnh giảm giá điện bán lẻ điện sinh hoạt, tiến tới xóa bỏ việc tính điện kiểu bậc thang.

"Trước mắt, chúng ta đang thiếu điện việc xây dựng biểu giá điện theo bậc thang là hợp lý. Tuy nhiên, về lâu dài tôi cho rằng không nên để quá nhiều bậc như hiện nay. Cùng với đó, việc điều chỉnh khoảng cách giữa các bậc cũng phải được cân nhắc rất thận trọng.

Giải pháp quan trọng nhất tôi cho rằng, phải tăng nguồn cung để giảm được giá thành. Khi tăng được nguồn cung về điện, chúng ta sẽ không còn quá lo ngại về nguy cơ thiếu điện, khi đó, việc áp giá điện theo bậc cũng tự nhiên bị xóa bỏ", PGS Nguyễn Văn Ngãi nêu quan điểm.

Hoài An

Thứ Sáu, 29/06/2018 07:19

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện