TS Nguyễn Trí Hiếu: Dòng vốn sẽ ngừng nếu nợ công cao

(Tài chính) - Hiện nợ công đã được cảnh báo nhiều lần và thế giới không thể nào chấp nhận nợ của Việt Nam ngày càng lớn.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia về tài chính, ngân hàng đã bày tỏ quan điểm khi phân tích về thực trạng nợ công của Việt Nam ngày càng tăng.

Cần kế hoạch trả nợ cụ thể

PV: -Thưa ông, Báo cáo về tình hình phát triển kinh tế Việt Nam của WB vừa được công bố trong đó có đề cập đến những cảnh báo đáng ngại về nợ công của Việt Nam với số nợ đang là110 tỉ USD vượt xa con số mà Bộ Tài chính đã từng công bố. Không chỉ WB mà nhiều tổ chức khác như JICA, VinaCapital… cũng đưa ra những cảnh báo về con số nợ và cho rằng vấn đề ngân sách của Việt Nam đang là mối quan ngại. Theo ông sự cảnh báo liên tiếp của các tổ chức này đang thể hiện điều gì và chúng có mối tương quan như thế nào với sức khỏe của nền kinh tế Việt Nam?

TS Nguyễn Trí Hiếu: - Vấn đề nợ công của Việt Nam đã là mối quan tâm của các tổ chức quốc tế từ lâu. Nợ công ngày càng tăng và một nửa trong số đó là nợ của nước ngoài. Trong khi đó Việt Nam không in được đô la mà chúng ta lại phải trả nợ bằng ngoại tệ.

Đặc biệt là sau câu chuyện của Hy Lạp thì nhiều tổ chức tài chính thế giới tỏ ra quan tâm hơn đến nợ công của Việt Nam. Một quốc gia có thể vỡ nợ trở thành vấn đề thực tế hơn với các tổ chức thế giới.

Về nguyên tắc thanh khoản thì một quốc gia không thể vỡ nợ vì nếu cần thì cứ in tiền thêm nhưng đó là câu chuyện ở trong nước. Còn đây là nợ quốc tế trong đó tỉ lệ nợ công đối với các nước chiếm tỉ lệ lớn nên sẽ là mối lo âu.

Nợ công của Việt Nam WB nói là chiếm 59% GDP, nhưng đó chỉ là một vấn đề so với chỉ tiêu cần quan sát. Còn một chỉ tiêu nữa là khả năng trả nợ của một quốc gia.

Khả năng này phụ thuộc lớn vào nguồn ngân sách quốc gia nếu nguồn thu ổn định và tăng trưởng tốt thì mỗi năm trích ra để trả nợ công không phải là cái quan trọng.

Thế nhưng nếu nguồn thu ngân sách không ổn định, có nhiều biến động và mức nợ công so với mức thu nhập quốc gia càng cao thì sẽ là nỗi lo lớn.

Mỗi năm số tiền phải trả cho các chủ nợ nước ngoài chiếm khoảng 25-26% trên nguồn thu của quốc gia. Đây là có lẽ là sự lo lắng lớn bởi không phải chỉ nhắm vào khả năng trả nợ cho toàn bộ số nợ mà chỉ số nợ đến kỳ hạn phải trả đã là đáng ngại rồi.

Hiện tai các khoản nợ mà Việt Nam cần phải trả tương đương với nguồn thu ngân sách quốc gia. Cho nên nếu mình không có chính sách giảm bớt nợ thì tỉ lệ này ngày càng tăng.

Khi cả hai tỉ lệ (nợ công/GDP và tỉ lệ thu ngân sách quốc gia trả cho nợ đến hạn) sẽ ngày càng tăng và tiệm cận đến mức mất an toàn và khi đó khả năng vỡ nợ là hoàn toàn có thể xảy ra. 

TS Nguyen Tri Hieu: Dong von se ngung neu no cong cao
Cần giám sát chặt nợ công

PV: - Trên thực tế, các chuyên gia trong nước cũng đã đưa ra nhiều cảnh báo về vấn đề nợ công ở Việt Nam, đặc biệt, sau khi có thông tin chính thức từ các cơ quan chức năng về việc Việt Nam đã phải đi vay để trả nợ. Theo quan sát của ông, những cảnh báo của giới chuyên gia đã được lắng nghe như thế nào? Thêm những tín hiệu từ phía quốc tế, Việt Nam nên có cách tiếp cận như thế nào về vấn đề nợ công?

TS Nguyễn Trí Hiếu: -Đúng là các cơ quan chức năng đang lắng nghe các lời cảnh báo. Gần đây nhất Thủ tướng chính phủ cũng đã cam kết không để nợ công của Việt Nam vượt ngưỡng 65%.

Tuy nhiên cam kết này chỉ là kỳ vọng mà kèm theo nó sẽ phải đi cùng với các kế hoạch trả nợ như thế nào.

Cho đến giờ này không biết Việt Nam đã lên kế hoạch trả nợ như thế nào và mỗi năm với mức nợ công đối với cả hai chỉ số sẽ giảm bao nhiêu.

Đây là một thiếu sót của Việt Nam. Đáng ra chúng ta phải có kế hoạch như vậy và trình Quốc hội phê chuẩn. Từ Quốc hội thì dân chúng sẽ hiểu được rằng nợ công của mình đang như thế nào.

Những khoản nào sẽ được trả trong thời gian tới và trong 10 năm tới nợ công sẽ giảm như thế nào so với nguồn thu của ngân sách.

Hiện nhiều người vẫn nhìn vào việc đảo nợ bằng phát hành trái phiếu cho những kỳ hạn dài để đảo cho những kỳ hạn ngắn nhằm giãn thời gian trả nợ nhưng thực chất nợ vẫn còn đó. Vì vậy cần phải có kế hoạch trả nợ cụ thể và được đưa lên bàn tính toán cụ thể.

Nếu không quyết liệt và cụ thể thì 5 năm hay 10 năm nữa nợ công sẽ rất đáng ngại cho cả nền kinh tế Việt Nam.

Thứ Ba, 28/07/2015 14:38

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện