Tăng vay nợ nước ngoài do đường sắt đội vốn

(Tài chính) - Trong số 59 nghìn tỷ vốn nước ngoài dự kiến tăng, số vốn phát sinh tại các dự án đường sắt đô thị Hà Nội và TP.HCM chiếm tới 29 nghìn tỷ.

Tờ VietNamnet đưa tin, Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có Tờ trình gửi Chính phủ về phương án điều chỉnh kế hoạch đầu tư trung hạn vốn nước ngoài từ ngân sách Trung ương giai đoạn 2016-2020.

Tang vay no nuoc ngoai do duong sat doi von
Metro đội vốn. Ảnh: LĐO

Theo kết quả rà soát, tổng nhu cầu vốn nước ngoài dự kiến là hơn 359 nghìn tỷ đồng. Trong khi đó, hạn mức Quốc hội giao chỉ là 300 nghìn tỷ đồng. Như vậy, nhu cầu vốn đã “vượt trần” Quốc hội cho phép là hơn 59 nghìn tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong số 59 nghìn tỷ đồng “vượt trần” này, số vốn phát sinh tại các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM chiếm tới 29 nghìn tỷ; Dự án đường bộ cao tốc chuyển đổi cơ chế tài chính từ cho vay lại sang Nhà nước đầu tư trực tiếp là hơn 13,1 nghìn tỷ đồng...

Với các dự án đường sắt đô thị, tổng nhu cầu bổ sung theo đề nghị của UBND TP.HCM và Hà Nội là 32,8 nghìn tỷ đồng. Trong đó, tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên là 20,5 nghìn tỷ đồng; tuyến số 2 Bến Thành - Tham Lương là 8,4 nghìn tỷ đồng; tuyến số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo của Hà Nội là 3,9 nghìn tỷ đồng.

Trước đó, tại báo cáo về ODA và vốn vay ưu đãi của Bộ Kế hoạch và Đầu tư gửi Thủ tướng, trong đó có chỉ ra rằng, tình trạng điều chỉnh tổng mức đầu tư xảy ra đối với nhiều chương trình, dự án, điển hình là các dự án đường sắt đô thị.

Cụ thể, dự án Xây dựng đường sắt đô thị thành phố Hà Nội tuyến 2, đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo tăng tổng mức đầu tư từ 19.555 tỷ đồng lên 51.750 tỷ đồng, sau khi thẩm định đang đề nghị điều chỉnh xuống 33.568 tỷ đồng.

Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1, đoạn Bến Thành - Suối Tiên (TP.HCM) tăng từ 17.387 tỷ đồng lên 47.325 tỷ đồng.

Dự án Xây dựng tuyến tàu điện ngầm số 2 TP.HCM tuyến Bến Thành - Tham Lương vay nguồn Đức, ADB, EIB dự kiến tăng từ mức 26.116 tỷ đồng lên 47.603 tỷ đồng.

Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị thành phố Hà Nội tuyến Cát Linh - Hà Đông tăng từ 8.769 tỷ đồng lên 47.325 tỷ đồng.

Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị thí điểm thành phố Hà Nội, đoạn Nhổn - ga Hà Nội vay Pháp, ADB, EIB tăng tổng mức đầu tư từ 783 triệu EUR lên 1.176 triệu EUR, nghĩa là đội vốn 393 triệu EUR, tương đương khoảng 10.400 tỷ đồng.

Như vậy, theo tính toán, 5 dự án đường sắt đô thị trên đội vốn tới 132.576 tỷ đồng.

Nguyên nhân đội vốn được các cơ quan quản lý nhà nước lý giải là do trượt giá, do kéo dài thời gian...

Tuy nhiên, trao đổi với Đất Việt, TS Phạm Sanh cho rằng, nguyên nhân cơ bản chính là công tác lập, thẩm tra thẩm định, phê duyệt nghiên cứu khả thi (có cả thiết kế cơ sở) quá sơ sài, chủ đầu tư thiếu năng lực và không chấp hành đúng theo các quy định pháp luật hiện hành. Khi phát sinh vượt tổng mức đầu tư, không kịp thời điều chỉnh theo thủ tục, thậm chí lơ là thiếu trách nhiệm.

Dự án metro đội vốn chục ngàn tỷ: Xin là... cho?

Trong khi đó, TS Đinh Sơn Hùng - nguyên  Phó Viện trưởng, Viện nghiên cứu phát triển TPHCM thì cho rằng nguyên nhân đội vốn là "có xin - cho". 

"Phải làm rõ tổng mức dự toán được xây dựng dựa trên căn cứ, cơ sở nào? Đơn vị nào xây dựng, đưa ra định mức tổng dự toán như vậy?

Ở Việt Nam lâu nay vẫn luôn có tình trạng xây dựng tổng mức đầu tư thấp để dự án dễ được thông qua sau đó lại tìm cách đội vốn lên. Hiện tượng trên đã trở thành phong trào. Đây là cái cớ để chạy dự án, đồng thời cũng là cơ hội để những người tham gia kiếm lợi.

Dự án này có nằm trong số đó hay không? Kiểu đội vốn này là để chạy dự án hay để tư túi? Cần phải làm rõ", ông Hùng nói.

An An (Tổng hợp)

Thứ Năm, 20/09/2018 13:42

Sự Kiện