Dự báo nhu cầu đi lại sai: Lỗi tầm nhìn, hay...?

(Tài chính) - Giao thông ùn tắc được đổ lỗi do thiếu tầm nhìn dài hạn, song chuyên gia nghi ngại đằng sau đó là những mục đích khác.

Hiện nay, nhiều dự án giao thông hàng trăm, nghìn tỷ đồng dù mới đi vào hoạt động được vài năm đã nhanh chóng trở thành những nút thắt cổ chai gây ùn tắc.

Nguyên nhân được nhiều chuyên gia chỉ ra, đó là do dự báo thiếu chính xác, tầm nhìn ngắn, quy hoạch không đồng bộ.

Trao đổi với Đất Việt, một chuyên gia ngành thống kê (đề nghị giấu tên) thừa nhận để có được con số thật trong thống kê, dự báo là rất khó. Về nguyên tắc, việc dự báo phải căn cứ vào những thông tin có từ trước, dựa theo quy luật rồi từ đó suy cho giai đoạn về sau.

Dự báo về nhu cầu phương tiện giao thông cũng như vậy: Phải đánh giá được thực trạng, biết được quy luật tăng dân số, mức độ đô thị hóa của tỉnh/thành đó, tức phải nắm được biến động cơ học...

"Nhưng dù như vậy, để biết con số thật cũng rất khó. Các trạm BOT trước khi xây dựng đều phải tính lưu lượng đi lại qua trạm ra sao, nhưng thực tế nhiều trạm lại dự báo thấp hơn thực tế. Vì sao lại như vậy?

Tình trạng này không chỉ xảy ra trong lĩnh vực giao thông vận tải mà xuất hiện ở nhiều ngành khác. Trước đây, trong thời kỳ kế hoạch hóa, doanh nghiệp có hiện tượng lãi giả lỗ thật, nhưng bây giờ xu thế phải là lỗ giả lãi thật. Doanh nghiệp phải hoạch toán, giảm lãi đi để bớt phải đóng thuế", vị chuyên gia giấu tên chỉ rõ.

Vì lẽ đó, ông cho rằng, nhiệm vụ của các cơ quan quản lý, giám sát là phải điều tra, xác định, từ quy luật đó suy ra lãi thực của doanh nghiệp là bao nhiêu.

Du bao nhu cau di lai sai: Loi tam nhin, hay...?
Tình trạng kẹt xe ở hầm Thủ Thiêm ngày càng nghiêm trọng. Ảnh: Zing

Trong khi đó, chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh nghi ngờ nhiều dự án giao thông không theo quy hoạch cũng không có tầm nhìn mà có lợi ích nhóm ở trong đó.

"Chuyện dự báo không sát thực tế do trình độ kém đã đành, đằng này nó còn nhằm mục đích khác.Thử hỏi các doanh nghiệp xây dựng xem đối với một dự án, bao nhiêu phần trăm được chia chác, bao nhiêu phần trăm thực sự đi vào cầu, đường? Tôi nghĩ chuyện này ai cũng biết chỉ có điều người ta không nói vì khó có được bằng chứng cụ thể.

Chỗ nào dễ ăn chia được nhảy vào, người ta cũng dự báo, thống kê nhưng chỉ là giả vờ, dự báo không chính xác, cuối cùng lại phải thêm công trình, mà thêm công trình nghĩa là có thêm tiền bỏ túi riêng, GDP tăng lên", TS Bùi Trinh nhận xét.

Thế nhưng, hệ quả nguy hiểm của tình trạng trên, theo vị chuyên gia, là nó tác động rất lớn, gây rủi ro về nợ công, bội chi ngân sách và dẫn đến lạm phát.

"Đó là tiền đi vay mượn để về dùng, cho nên sự vay mượn ngày càng trở thành gánh nặng kinh khủng", TS Bùi Trinh nhấn mạnh.

Một ví dụ tiêu biểu về việc dự báo không sát thực tế được báo Thanh niên chỉ ra là dự án hầm Thủ Thiêm. Dự án được thông xe vào cuối năm 2011 nhưng khoảng 2 năm trở lại đây đoạn đường hầm này thường xuyên xảy ra ùn tắc vào giờ cao điểm.

Theo quy hoạch, dự kiến mỗi ngày hầm sẽ có 40.000 lượt ô tô và 10.000 lượt xe máy tham gia lưu thông. Tuy nhiên, theo thống kê mới nhất của Trung tâm quản lý đường hầm sông Sài Gòn, ngay khi vừa mới đi vào hoạt động được khoảng 1 năm, lượng xe hai bánh lưu thông qua hầm này đã gấp 12 lần so với dự báo, tức 120.000 lượt xe/ngày. Đến năm 2016, con số này tăng lên là 220.000, năm 2018 là 300.000, năm 2019 tăng lên mức 320.000, gấp gần 3 lần so với năm 2012 và gấp 32 lần so với dự kiến.

Sự bất cập trong công tác dự báo nhu cầu phương tiện cũng thể hiện ở nhiều dự án hạ tầng giao thông.

Cũng theo báo Thanh niên, UBND tỉnh Đồng Nai cũng phải chính thức kiến nghị Bộ GTVT nghiên cứu cho mở rộng đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (cao tốc HLD) đoạn từ TP.HCM - Long Thành lên 12 làn xe thay vì 8 làn xe theo quy hoạch ban đầu dù dự án thông xe mới được 2 năm do tuyến đường nỳ bị quá tải

Thành Luân

 

Thứ Sáu, 12/07/2019 13:45

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện