Dự án BOT sai từ đầu sao bắt chia sẻ rủi ro?

(Tài chính) - Nhiều ý kiến không nhất trí về cơ chế chia sẻ rủi ro về doanh thu đối với nhà đầu tư thực hiện dự án PPP.

Ngày 16/9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 37, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghe Báo cáo thẩm tra vể dự án Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Một trong những nội dung được nhiều thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội quan tâm là đề xuất xây dựng “cơ chế chia sẻ rủi ro về doanh thu” của Chính phủ trong dự án luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Theo tờ trình của Chính phủ, thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy việc đầu tư theo phương thức PPP vẫn còn nhiều rủi ro nên đề xuất cơ chế là Chính phủ cam kết chia sẻ với nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án không quá 50% phần hụt thu giữa doanh thu thực tế và doanh thu cam kết tại hợp đồng. Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án cam kết chia sẻ với Chính phủ không thấp hơn 50% phần tăng thu giữa doanh thu thực tế và doanh thu cam kết tại hợp đồng.

Chính phủ quyết định việc áp dụng cơ chế chia sẻ rủi ro về doanh thu đối với dự án PPP đáp ứng các điều kiện, là dự án thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ.

Khi cơ quan ký kết hợp đồng đã thực hiện đầy đủ các biện pháp chia sẻ rủi ro như điều chỉnh mức giá, phí hoặc thời hạn hợp đồng (quy định tại khoản 1 điều 76 của Luật này) nhưng chưa bảo đảm được mức doanh thu cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh của dự án.

Về nội dung này, trong cơ quan thẩm tra có 2 luồng ý kiến khác nhau. Luồng ý kiến thứ nhất đồng tình với quy định về cơ chế chia sẻ rủi ro về doanh thu như dự thảo Luật. Tuy nhiên, đề nghị nghiên cứu việc áp dụng cơ chế này cho tất cả các dự án PPP.

Du an BOT sai tu dau sao bat chia se rui ro?
Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Luồng ý kiến thứ hai không nhất trí về cơ chế chia sẻ rủi ro về doanh thu, vì cho rằng, việc lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án PPP đã được thực hiện thông qua hình thức đấu thầu, việc kinh doanh của nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án phải tuân thủ nguyên tắc thị trường.

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho hay cơ chế chia sẻ rủi ro về doanh thu là giải pháp có thể xem xét, nhưng đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, quy định cụ thể hơn về cơ chế chia sẻ rủi ro, cũng như quy định rõ hơn về cơ chế áp dụng đối với các dự án thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Cũng tại phiên họp, nhiều thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội băn khoăn và đề nghị đánh giá lại đề xuất này.

Dẫn ví dụ các dự án BOT (xây dựng - vận hành - chuyển giao) đặt trạm thu phí sai vị trí, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho rằng sai sót của cơ quan nhà nước khi ký hợp đồng thì phải điều chỉnh bằng cách ký cho đúng chứ không phải đặt trạm thu phí bất hợp lý, không thu được tiền thì lại tính “chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp”.

“Cách quy định như thế này không hợp lý”, báo Thanh niên dẫn lời bà Nga nói và cho rằng, dự án luật này phải được thẩm tra kỹ; tổng kết, đánh giá kỹ lưỡng.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Phan Thanh Bình cũng đề nghị cần phải đánh giá lại cơ chế chia sẻ rủi ro trong dự thảo luật.

“Chúng ta là nước nông nghiệp nhưng chúng ta đã có chính sách chia sẻ rủi ro với nông nghiệp, nông dân chưa mà bây giờ đến PPP, lại đặt ra vấn đề chia sẻ rủi ro?”, ông Bình nói và cho rằng, các chính sách chia sẻ rủi ro với nông dân vẫn chưa rõ khi “hằng năm nông dân gặp vấn đề thì ta nói tại thị trường, nông dân ráng mà chịu”.

Cũng tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nhấn mạnh, việc lựa chọn nhà đầu tư dự án PPP cần phải được thực hiện thông qua đấu thầu cạnh tranh, công khai, minh bạch theo quy định của pháp luật, hạn chế tối đa việc chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế để tránh rủi ro về lợi ích nhóm, lãng phí, thất thoát, giảm tính cạnh tranh và lựa chọn nhà đầu tư không có đủ năng lực thực hiện dự án.

Ông cho biết, Ủy ban Kinh tế đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, quy định cụ thể hơn về điều kiện áp dụng theo hướng thu hẹp các trường hợp chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế tại dự thảo Luật.

Bên cạnh đó, việc thành lập Hội đồng thẩm định dự án PPP là cần thiết nhưng cũng phải bảo đảm nguyên tắc hiệu quả, chất lượng, gắn với chuyên môn, tiết kiệm cả về thời gian và chi phí cho các bên, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tránh việc thẩm định chỉ mang tính hình thức, thủ tục.

Ủy ban Kinh tế đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục xem xét, nghiên cứu quy định cụ thể việc thành lập, tổ chức và hoạt động của Hội đồng thẩm định phù hợp với từng loại dự án PPP. Đồng thời, đề nghị làm rõ các trường hợp cần thiết quy định tại khoản 2 và khoản 4 Điều 6 dự thảo Luật, bảo đảm tính công khai, minh bạch của dự án Luật.

Minh Thái

Thứ Ba, 17/09/2019 10:15

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện