Bà Phạm Chi Lan: FDI đẩy Việt Nam vào thế phụ thuộc

(Tài chính) - Theo bà Phạm Chi Lan, FDI đang đẩy Việt Nam vào thế lệ thuộc rất lớn trong mọi thứ tăng trưởng, kể cả thành thích xuất khẩu.

Không phải có tiền là làm tốt được

Chiều ngày 4/4, Trung tâm kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA) đã tổ chức buổi tọa đàm "Mô hình về tăng trưởng kinh tế của Việt Nam" với sự chia sẻ của bà Phạm Chi Lan, Nguyên thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng.

Phát biểu tại tọa đàm, bà Phạm Chi Lan cho biết, có những năm Việt Nam rất dồi dào về vốn, đặc biệt là sau khi gia nhập WTO thì nhiều quỹ đầu tư đã "đổ tiền" vào nước ta.

Tuy nhiên, điều đau đớn nhất chính là những năm có nhiều nguồn vốn nhất, dùng nhiều tiền nhất lại tăng trưởng kém nhất về chất lượng, kể cả tốc độ và năng suất lao động cũng không tăng trưởng nhiều bằng lúc chưa có nguồn vốn.

"Điều này chứng tỏ, không phải cứ có tiền là có thể làm tốt được, nhất là tiêu tiền không phải của mình và tiền không phải do mình đầu tư", bà Lan nói.

Ba Pham Chi Lan: FDI day Viet Nam vao the phu thuoc
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Vị chuyên gia cũng lưu ý rằng, không nên vội mừng và chủ quan bởi những con số tăng trưởng trong thời gian qua, bởi Việt Nam đang dựa rất nhiều vào doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

"Thế nên, bây giờ phải có phương án thu hút đầu tư nước ngoài như thế nào? Ưu tiên về lĩnh vực nào, ưu tiên như thế nào? Bởi từ trước đến nay chúng ta vẫn nhắm mắt ưu tiên, dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp đưa công nghệ "bẩn" vào gây ô nhiễm môi trường, đầu tư vài chục năm thua lỗ nhưng vẫn cố bám trụ để được ưu đãi thuế", bà Phạm Chi Lan nói.

Theo bà Phạm Chi Lan, FDI đang đẩy Việt Nam vào thế lệ thuộc rất lớn trong mọi thứ tăng trưởng, kể cả thành thích xuất khẩu. Điển hình là 72% tỉ lệ xuất khẩu có được là từ FDI, trong đó có những doanh nghiệp FDI chiếm đến 25% giá trị xuất khẩu. Hơn 50% ngành công nghiệp chế tạo của Việt Nam nằm trong tay FDI. Điều này chứng tỏ, mức độ lệ thuộc của Việt Nam vào FDI là rất lớn.

"Đến khi nào 100 triệu dân chúng ta mới tự đứng được trên đôi chân của mình chứ không phải là dựa vào thành tích của người khác để nhận là thành tích của mình. Kể cả thu nhập bình quân đầu người tăng cao cũng là nhận vơ phần của người ta, trong khi thực chất người dân của mình không có được cái thu nhập đó", bà Phạm Chi Lan chia sẻ.

Trái kỳ vọng

Ở một góc nhìn khác, trong một số bài viết của mình, TS Bùi Trinh đã khẳng định, Việt Nam hầu như không thu được gì từ công nghệ, lao động, đến thuế từ khu vực FDI, trong khi luồng tiền chảy ra ngoài qua chi trả sở hữu hàng năm là cực lớn.

Chẳng hạn, về mặt thuế, ông cho biết, trong thuế và các khoản nộp ngân sách bao gồm cả thuế gián thu và trực thu. Khoản thuế gián thu về bản chất không phải của khu vực FDI đóng góp vào ngân sách, mà là khoản người dân Việt Nam đóng góp vào ngân sách thông qua tiêu dùng sản phẩm của khu vực FDI.

Để xem đóng góp của FDI thực sự là bao nhiêu cần nhìn vào thuế thu nhập doanh nghiệp (thuế trực thu) mà khối này nộp vào ngân sách.

Ví dụ, năm 2016, tổng tiền thuế thu nhập doanh nghiệp của khối FDI được miễn giảm và ưu đãi ở mức 35.300 tỷ đồng. Tại nhiều doanh nghiệp FDI, tổng số thuế được ưu đãi từ khi đi vào hoạt động tương đương số vốn họ bỏ ra đầu tư vào Việt Nam.

Bên cạnh đó, khi đầu tư sang Việt Nam, hầu hết các doanh nghiệp FDI đều báo cáo lỗ hoặc lãi một chút. Như vậy, thuế thu nhập doanh nghiệp phía Việt Nam thu được cũng chẳng là bao.

FDI được kỳ vọng giúp giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, nhưng lao động người Việt tại các doanh nghiệp FDI năm cao nhất cũng chỉ chiếm 6%, trong khi đó lao động trong khu vực kinh tế tư nhân chiếm tới 43%.

Hầu hết các doanh nghiệp FDI đều làm gia công rồi xuất khẩu nên gần như không có sự lan tỏa gì về công nghệ.

Huy Bách (Tổng hợp)

Thứ Sáu, 05/04/2019 10:52

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện