TS Lê Xuân Sang: Formosa được nuông chiều quá mức

(Doanh nghiệp) - “Formosa sau khi được “trải thảm đỏ Ba Tư” đón tiếp còn được nuông chiều theo kiểu “nâng như nâng trứng, hứng như hứng hoa”.

Đó là chia sẻ của TS Lê Xuân Sang - Phó Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam với Đất Việt trước thông tin Cục thuế tỉnh Hà Tĩnh đã giải quyết hoàn thuế GTGT cho Formosa Hà Tĩnh gần đây. Dưới đây là nội dung cuộc phỏng vấn.

PV: - Trong báo cáo vừa trình Bộ tài chính, Tổng cục Thuế cho biết, từ năm 2014 đến tháng 5/2016, Cục thuế tỉnh Hà Tĩnh đã giải quyết hoàn thuế GTGT cho Formosa Hà Tĩnh 13.483,4 tỷ đồng (trong đó có 1.459,4 tỷ đồng ghi thu ngân sách, ghi chi hoàn thuế).Bên cạnh đó, công ty này cũng nhận được nhận hàng loạt ưu đãi khác sau sự kiện xô xát xảy ra ngày 13/5/2014. 

Ông bình luận như thế nào về sự kiên trên? Theo ông, đây có phải là minh chứng cho việc các doanh nghiệp FDI được hưởng quá nhiều ưu đãi?

TS Lê Xuân Sang: - Như ta đã biết, Formosa là một trường hợp hiếm có. Ngành thép tuy không phải là ngành được khuyến khích (luyện thép là ngành công nghệ không cao, có rủi ro lớn trong gây ô nhiễm môi trường, tiêu tốn nhiều năng lượng; đặc biệt, doanh nghiệp được cấp phép đầu tư trong bối cảnh đã được cảnh báo về rủi ro môi trường và tai tiếng của doanh nghiệp này. Dẫu vậy, Famosa vẫn được “trải thảm đỏ Ba Tư” ở Việt Nam, nhất là thời gian cấp phép hoạt động lên tới 70 năm.

Việc Cục thuế Hà Tĩnh hoàn thuế GTGT và đền bù nếu đúng như con số trên là rất lớn, lại thực hiện trong trong thời gian ngắn (so với các doanh nghiệp trong nước và có thể nhanh hơn các doanh nghiệp FDI khác) cho Formosa lại lần nữa cho thấy, Formosa thậm chí còn được “nâng như nâng trứng, hứng như hứng hoa”. Hơn nữa, việc Formosa  yêu cầu được xây tháp tâm linh, đã không tạo thuận lợi ngay cho Đoàn kiểm tra Môi trường khi phát hiện sai phạm, với những phát biểu của người đại diện rất phản cảm… càng cho mức độ chiều chuộng quá mức doanh nghiệp này.

Sự việc trên cũng phần nào cho thấy công tác quản lý nhà nước của Việt Nam còn nhiều bất cập trên các phương diện công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình một cách kịp thời cũng như cách thức thu hút đầu tư FD (tôi sẽ nói sau).

Vấn đề ở đây là cần công khai, làm rõ hơn cụ thể các khoản hoàn trả thuế, đền bù,..là từ những khoản nào, giá trị bao nhiêu?

TS Le Xuan Sang: Formosa duoc nuong chieu qua muc
TS Lê Xuân Sang trao đổi với Đất Việt. Ảnh: Nguyễn Hoàn

Theo tôi dự đoán, khoản hoàn thuế có thể là cho việc Formosa nhập khẩu trang thiết bị cho Nhà máy theo thỏa thuận ưu đãi. Tuy vậy, người đóng thuế Việt Nam bình thường có thể băn khoăn Liệu số tiền thuế họ đóng có liên quan như thể nào tới sự vụ ô nhiễm, xử lý rác thải? Đây là những vấn đề cần làm rõ để vừa tái tạo lòng tin của dân và cộng đồng doanh nghiệp cũng như xây đắp dần nền quản trị nhà nước công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Về cách xử lý của Tổng cụ thuế, tôi nghĩ là phù hợp với pháp luật Việt Nam cũng như các thỏa thuận, công ước đầu tư quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Chuyên gia Phạm Chi Lan: "Formosa đã đóng góp được gì?"

PV: - Từ trường hợp của Formosa, có ý kiến cho rằng Việt Nam rải thảm đỏ để thu hút FDI nhưng cuối cùng chẳng nhận được gì nhiều mà vô hình chung gây mất công bằng, ép chết doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước. Ông có đồng tình với một mức độ nào đó với những nhận định trên hay không?

TS Lê Xuân Sang:  Theo thông tin chưa đầy đủ của tôi, nhìn chung các doanh nghiệp FDI, nhất là công ty đa/xuyên quốc gia đượ̣c trải thảm đỏ ở Việt Nam để chào đón và sau đó được chiều chuộng, với các mức độ khác nhau, đôi khi mang tính thái quá, không tính đến các lĩnh vực cần ưu tiên thu hút, hay không khuyến khích.

Nguyên nhân của sự ‘mến khách’ này chủ yếu có thể do chủ nghĩa thành tích (mục tiêu công nghiệp hóa-hiện đại hóa) của các địa phương, có phần quan trọng do mong mỏi có nguồn thu cho NSNN , việc làm ở địa phương và có thể là các kỳ vọng khác. Thực tế là các tỉnh nghèo, xa các trung tâm kinh tế và chịu các bất lợi thế khác thì động lực này càng lớn. Công bằng mà nói, Formosa đã góp phần quan trọng biến Hà Tĩnh từ tỉnh phụ thuộc (nhận ròng) vào Ngân sách Trung ương sang tỉnh nộp ròng Ngân sách cho Trung ương. Bên cạnh đó, có lẽ chính quyền tỉnh này cũng không tính hết vụ việc, phạm vi rộng lớn của sự cố ô nhiễm này.

Tuy nhiên, cũng không nên đánh đồng các doanh nghiệp FDI lớn trên khía cạnh có tác động tiêu cực đối với nền kinh tế Việt Nam mặc dù đều được hưởng ưu đãi lớn.

Thứ Tư, 17/08/2016 06:45

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện