Nới thông tư 20: Việt Nam dễ thành bãi rác công nghệ

(Liên hiệp hội) - "Không thể hạ thấp tiêu chuẩn công nghệ máy móc cũ nhập khẩu vì như vậy mối lo về rác công nghệ TQ sẽ không thể giải quyết".

"Tư duy ăn xổi là không chấp nhận được"

Mới đây, Dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 20/2014/TT-BKHCN đã có những sửa đổi, cụ thể theo dự thảo thông tư, tổ chức, cá nhân nhập khẩu máy móc công nghệ cũ có thể chọn tiêu chí chất lượng còn 70% trở lên, hoặc không quá 10 năm sử dụng. Các điều kiện này thoáng hơn so với Thông tư cũ quy định chất lượng phải còn từ 80% trở lên và không quá 5 năm sử dụng.

Trước thay đổi này, trao đổi với Đất Việt, ngày 17/6, GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng, Uỷ viên Hội đồng Phát triển bền vững Quốc gia, Chủ tịch Hội Môi trường xây dựng Việt Nam cho biết: "Thực ra thì đúng là hiện tại do áp lực của các nhà đầu tư ở VN vẫn sử dụng các thiết bị rẻ tiền, trong điều kiện VN vốn đầu tư ít, cho nên Bộ KH&CN mới hạ thấp tiêu chí về mức độ hiện đại, an toàn của thiết bị từ 80% xuống 70%, thời gian sử dụng từ 5 năm lên 10 năm.

Nhưng theo tôi đó chỉ là giải pháp tình thế để mà đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư ở VN, tìm vốn coi như trước mắt, còn về mặt lâu dài theo tôi cũng không phải phù hợp. Chính vì thế, nên bài toán ngăn chặn rác công nghệ ngày càng khó khăn hơn khi người gác cổng là quy định được nới rộng thêm".

"Có khả năng Việt Nam trở thành bãi rác công nghệ"

Đặc biệt, theo ông Đăng, càng khó khăn hơn khi Trung Quốc là nơi có nhiều công nghệ cũ mà họ đang muốn hiện đại hóa, coi VN là thị trường tiếp nhận, thì việc nới rộng đều kiện đó là một điều đáng lo ngại.

Ông cho biết thêm: "Nếu nới rộng điều kiện tiếp nhận máy móc thì khó lòng đuổi kịp hiện đại hóa các nước, đã là nước luôn đi sau lại còn mở rộng, nới rộng cho công nghệ cũ vào là không có tầm nhìn xa. Nếu chỉ vì áp lực trước mắt của nhà đầu tư trong nước, mà muốn tư duy ăn xổi thì không chấp nhận được".

Mặt khác, đưa ra ví dụ điển hình, theo ông Đăng, kinh nghiệm đau xót nhất của VN là khi nhập công nghệ xi măng lò đứng, hình thành hệ thống mỗi địa phương 1 lò, nhưng vừa đưa vào sử dụng được vài ba năm thì quá lạc hậu, sản xuất tiêu thụ năng lượng quá lớn, nên phải đắp chiếu, đấy là bài học cần phải có kinh nghiệm xương máu.

"Tôi không ủng hộ chuyện hạ thấp tiêu chuẩn công nghệ máy móc cũ nhập khẩu như vậy. Vì như vậy mối lo về rác công nghệ TQ sẽ không thể giải quyết được và khi đó sẽ không khuyến khích được công nghệ mới, hiện đại hơn để nâng cao chất lượng sản phẩm, chỉ có thể là tụt hậu thêm", ông Đăng khẳng định.

Phải có tiêu chuẩn cho từng loại nguồn gốc máy móc

Trong khi đó, cũng bày tỏ quan điểm về vấn đề này, PGS. TS Nguyễn Văn Nam - Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu thương mại cho biết: "Thực ra, thứ nhất, Thông tư cũ khi thực hiện nhiều DN phản đối vì quy định cứng nhắc nó sẽ hạn chế nhập thiết bị công nghệ nguồn châu Âu và Mỹ, vì thiết bị ở trình độ cao họ dùng 10 năm rồi vẫn rất tốt, có thể dùng đến 10 - 20 năm vẫn được, đó là lý do họ phản đối khi quy định số năm cứng nhắc.

Công chức Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị-Lạng Sơn kiểm tra máy móc nhập khẩu từ Trung Quốc.

Công chức Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị-Lạng Sơn kiểm tra máy móc nhập khẩu từ Trung Quốc.

Các nguồn thiết bị tốt đó không được đánh đồng với công nghệ, thiết bị TQ, Đài Loan (Trung Quốc), vì đối với dòng sản phẩm của các nước này có thể sau 10 năm là vứt đi  nhưng không thể so sánh với châu Âu, Mỹ.

Thứ hai, quy định 80% chất lượng còn quá cao, khó kiểm soát, chính vì vậy, vừa rồi Bộ KH&CN mới thay đổi nới rộng ra, nhưng trong kinh tế bất cứ biện pháp, giải pháp, chính sách nào cũng có tác động hai mặt. Một mặt, nới điều kiện ra có thể tạo điều kiện cho những DN làm ăn tử tế nhập được thiết bị công nghệ nguồn, từ một nước công nghiệp hóa phát triển lâu năm, thì vẫn áp dụng, đó là mặt tốt của chính sách này.

Thứ Hai, 22/06/2015 07:36

Sự Kiện