Bộ KH&CN: Trí thức được quan tâm hơn khi nào hết

(Diễn đàn trí thức) - Trong suốt 10 năm qua các chính sách về thu hút, đãi ngộ trí thức đã đi vào thực chất nhưng vẫn còn thiếu sót.

Tham gia Diễn đàn Khoa học "Những vấn đề đặt ra trong công tác vận động trí thức của Liên Hiệp hội Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW" do Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức, bà Nguyễn Thị Thanh Hà - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Xã hội, Nhân văn và Tự nhiên (Bộ KH&CN) cho biết, trong suốt 10 năm triển khai Nghị quyết số 27 về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghệ hóa, hiện đại hóa đất nước, Bộ KH&CN có nhiều hoạt động đi vào thực chất.

Bo KH&CN: Tri thuc duoc quan tam hon khi nao het
Trí thức đang được chú trọng hơn khi nào hết.

Cụ thể, Bộ KH&CN đã tham mưu cho Đảng, Quốc hội, Chính phủ xây dựng và ban hành nhiều nghị quyết, luật và các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng để phát triển và tạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho hoạt động của đội ngũ trí thức trong lĩnh vực KH&CN như: Nghị quyết 20/NQ-TW về phát triển KHCN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; Các Bộ Luật: Luật Khoa học và Công nghệ (2013), Luật Chuyển giao Công nghệ (2017), Luật Sở hữu Trí tuệ (2009) và một số Luật trong lĩnh vực đặc thù của KHCN như: Luật Công nghệ Cao (2008), Luật Năng lượng Nguyên tử (2008).
 
Bộ KH&CN cũng đã chú trọng đến việc đầu tư phát triển tiềm lực và khuyến khích hoạt động KH&CN trong các cơ sở giáo dục đại học: Thưởng tiền tối đa 30 lần mức lương cơ sở chung cho giảng viên được công bố 01 bài báo trên tạp chí khoa học quốc tế uy tín trong danh mục ISI, SCI, SCIE (tiền thưởng lấy từ kinh phí sự nghiệp KH&CN trong dự toán giao cho cơ sở giáo dục đại học).

Việc hỗ trợ các nhà khoa học trẻ còn được quy định ở các Chương trình phát triển khoa học cơ bản như: Chương trình trọng điểm phát triển Toán học, Vật lý đến năm 2020; Hóa học, Khoa học sự sống, Khoa học trái đất và Khoa học biển giai đoạn 2017-2025.

Chính phủ cũng đã ban hành các chính sách về đãi ngộ, trọng dụng (thời gian làm việc, lương) cho các giáo sư, phó giáo sư, các nhà nghiên cứu khoa học cơ bản nhất là về toán học, vật lý nguyên tử, chuyên gia KH&CN đầu ngành; thành lập Viện nghiên cứu cao cấp về Toán học do GS Ngô Bảo Châu làm giám đốc với cơ chế tài chính đặc thù cho các chuyên gia.

Chính phủ cũng đã ra Nghị định 87/NĐ-CP quy định chi tiết về thu hút cá nhân hoạt động KH&CN là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài tham gia hoạt động KH&CN tại Việt Nam.

Đại diện Bộ KH&CN cho biết, Bộ đã triển khai Đề án xây dựng mạng lưới chuyên gia Việt Nam trên thế giới từ nguồn ODA của Dự án “Đẩy mạnh đổi mới thông qua nghiên cứu KH&CN” sử dụng nguồn vốn do Ngân hàng thế giới tài trợ (Dự án FIRST).

Mục tiêu của Đề án là thúc đẩy kết nối các chuyên gia Việt Nam trên thế giới và các chuyên gia giỏi nước ngoài với các nhu cầu thực tiễn trong nước nhằm thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn chất xám phục vụ đất nước thông qua xây dựng và phát triển mạng lưới chuyên gia Việt Nam trên thế giới.

Bà Hà khẳng định, Luật Khoa học và Công nghệ đã quy định Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam là Ngày 18/5 hằng năm (Chương I) nhằm khẳng định rõ vai trò quan trọng của nền khoa học nước nhà.

Bộ KH&CN đã có các hệ thống giải thưởng Nhà nước về KH&CN với hai loại giải thưởng là Giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước (xét 5 năm một lần); giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam (VIFOTEC) hỗ trợ hoạt động sáng tạo trong khoa học kỹ thuật; giải thưởng Tạ Quang Bửu.

Bên cạnh đó, các giải thưởng của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng.

Giá trị các giải thưởng đã được tăng thêm đáng kể so với trước đây, cụ thể hiện nay, mức tiền thưởng cao nhất cho tác giả nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về KH&CN sẽ tương đương 270 lần lương tháng cơ sở, tác giả nhận Giải thưởng Nhà nước tương đương 170 lần mức lương cơ sở và tác giả nhận giải thưởng của bộ, ngành, địa phương về KH&CN sẽ tương đương không quá 100 lần mức lương cơ sở tại thời điểm quyết định tặng giải thưởng Nghị định số 78/2014/NĐ-CP.

Bo KH&CN: Tri thuc duoc quan tam hon khi nao het
Thành lập Viện nghiên cứu cao cấp về Toán học do GS Ngô Bảo Châu làm giám đốc với cơ chế tài chính đặc thù cho các chuyên gia

Đại diện Bộ KH&CN cũng cho rằng, Nghị định 40 của Chính phủ quy định việc sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động KH&CN đã quy định cụ thể cho 03 đối tượng (nhà khoa học đầu ngành, nhà khoa học được giao nhiệm vụ quốc gia và nhà khoa học trẻ) là còn hạn chế, thực tế có những nhân tài không phải các nhà khoa học, các nhà sáng chế cũng rất cần được trọng dụng.

Việc trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh: còn cần nhìn nhận ở khía cạnh trí thức mong muốn được đóng góp, được lắng nghe, được nhìn nhận... chứ chưa phải ở góc độ trí thức phản biện, tư vấn.

Đại diện Bộ KH&CN đã đề xuất giải pháp đổi mới cách thu hút nhân tài, thay việc dùng ngân sách để đào tạo ở nước ngoài bằng việc hỗ trợ các TS tự đào tạo từ nước ngoài về nước vào làm việc ở các cơ quan nghiên cứu (hỗ trợ 1 lần).

Tiếp tục triển khai QD 501/QD-TTg của Thủ tướng Chính phủ: thí điểm diễn đàn khoa học cho trí thức – để các nhà khoa học được trao đổi, phản biện và kiến nghị nhiều hơn nữa.

Cùng với đó, cần khuyến khích các doanh nghiệp và khối ngoài công lập thành lập các đơn vị nghiên cứu và tuyển dụng cán bộ nghiên cứu.

Cúc Phương

Thứ Hai, 02/07/2018 14:41

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện