Tàu tiền tỷ bán sắt vụn:Thiết kế máy TQ... rồi nghỉ hưu!

(Tin tức thời sự) - "Dĩ nhiên sẽ phải có người thiết kế, người thi công, và tôi khẳng định trách nhiệm thuộc những người thiết kế ra nó, duyệt nó".

Ông Trần Văn Cừu - Cục trưởng Cục đường thủy nội địa, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) chia sẻ với Đất Việt, ngày 11/9.

Lỗi ở khâu thiết kế

PV:- Thưa ông, năm 2006, Đoạn Quản lý đường thủy nội địa (QLĐTNĐ) số 1 (trụ sở tại tỉnh Phú Thọ) tiếp nhận dây chuyền tàu cuốc nạo vét gồm hai sà lan (SL-01 và SL-02), tàu trục thả phao, tàu lái, tàu cuốc có tổng trị giá 7,18 tỷ đồng, để phục vụ nạo vét luồng chạy tàu kết hợp với tận thu sản phẩm cát, sỏi trên sông Hồng, sông Đà thuộc tuyến Hải Phòng - Sơn La.

Thế nhưng, do hoạt động không phù hợp với địa hình nên được vài tháng đơn vị này đành phải để đắp chiếu. Cục biết đến câu chuyện này từ khi nào, có phương án xử lý nào ngay lúc đó không?

Ông Nguyễn Văn Cừu: - Đây là câu chuyện xảy ra từ năm 2000 đến năm 2006, được sử dụng phục vụ nạo vét luồng chạy tàu kết hợp với tận thu sản phẩm cát, sỏi trên sông Hồng, sông Đà thuộc tuyến Hải Phòng - Sơn La. Dây chuyền tàu cuốc này là một hạng mục của dự án, sau khi đóng xong thì được giao cho Đoạn QLĐTNĐ số 1.

Về lý do tại sao tàu cuốc này chi phí sản xuất lên tới 7,18 tỷ đồng mà không dùng được, đó chính là lỗi ở khâu thiết kế.

Tàu tiền tỷ bán như sắt vụn: Lại là hàng Trung Quốc!

Số liệu lấy vào thiết kế ban đầu là trước năm 2000. Thế nhưng, trước năm 2000 thì sông Lô rất cạn, thậm chí có chỗ mực nước chỉ dao động từ 1,1m-1,2m, cho nên thông số này được đưa vào thiết kế. Sau đó, tính toán làm cần gầu 3m, cho nên nếu ở bãi cạn thì nó làm được, nạo vét rất phù hợp. Tuy nhiên, từ số liệu lấy từ trước năm 2000 đến khi dự án chuyển động, cũng mất 10 năm, vì còn phải trải qua quá trình bắt đầu thiết kế sơ bộ, thiết kế kỹ thuật, sản xuất.

Hơn nữa, lúc đưa vào khai thác thì thực tiễn luồng, lạch trên sông Lô không như lúc đã thiết kế, nó có 2 nguyên nhân:

Một là, đào xoáy lòng dẫn ở hạ lưu các công trình thủy điện, khai thác cát của các thành phần kinh tế XH rất phát triển trong thời kỳ đó, đặc biệt sông Lô, thời kỳ 2000-2006, khai thác cát vàng ồ ạt, lòng sông được đào sâu, lúc tàu cuốc này đưa vào để phục vụ cho việc nạo vét, bảo đảm giao thông thì lại không phù hợp nữa.

Hai là, bản thân sông cũng sâu, lòng sông sâu thậm chí cả chục mét, cho đến 20m, trong khi tàu cuốc có cần gầu 3m thì đương nhiên là không làm được.

Và vẫn còn một lý do nữa, vì không làm được luồng nên cũng đã tính toán đến chuyện mang đi khai thác cát tận thu, thế nhưng giá thành khai thác tính ra lên tới 35.000đ/1m3, tuy nhiên lúc đó giá thị trường chỉ có 20.000đ/1m3.

Ông Trần Văn Cừu - Cục trưởng Cục đường thủy nội địa

Ông Trần Văn Cừu - Cục trưởng Cục đường thủy nội địa

Chính vì thế, ta có thể thấy rõ ràng việc đóng tàu này cho đến khi đưa vào sử dụng hoàn toàn không phù hợp cả về thiết kế, về tất cả mọi thứ. Thiết kế cũng không cần biết là có làm được hay không? Dẫn đến phục vụ cho nạo vét không được, cho vào khai thác tận thu cũng không hiệu quả, cho nên cuối cùng tàu này chả dùng được vào việc gì.

PV:- Theo Giám đốc đoạn QLĐTNĐ số 1 cho biết thì họ cũng đã nhiều lần đề xuất trả lại dây truyền tàu cuốc bằng đủ hình thức, từ bằng văn bản đến trực tiếp, lên Cục nhưng Cục lại chần chừ "cứ để đấy đã". Tại sao Cục không xử lý ngay khi biết nó không đem lại hiệu quả như vậy? Lý do nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Cừu: - Thực ra tàu này khi đưa vào sử dụng những năm 2005, 2006 cũng đã không làm được, còn sau đó xử lý như thế nào, bản thân tôi cũng không nắm được. Bởi vì, những người tham gia vào thiết kế, sản xuất làm ra tàu cuốc, xử lý chuyện sau khi đưa tàu vào hoạt động cũng đã nghỉ hưu cả, nên tôi cũng không nắm rõ.

Tuy nhiên theo góc độ nhìn nhận khách quan, thì rõ ràng nhìn nhận vào thực tế một con tàu mà: 

Thứ nhất, không nạo vét bảo đảm giao thông được, mang đi nạo vét tận thu cát thì giá thành cao, không hiệu quả, như vậy thì có mang bán chắc chắn cũng không ai mua. Đây cũng là lý do để cho các đồng chí lãnh đạo Cục hoặc những người liên quan lúc đó khó ứng xử.

Bởi tàu này lúc đó, sau những năm 2006, 2007 dùng ở cả miền Bắc thì cũng không phù hợp, còn nếu đưa đi miền Nam thì tiền vận chuyển còn đắt hơn tiền bán dây chuyền tàu đó, cho nên khó xử là chuyện đương nhiên.

Thứ hai, có một thực tiễn khá đau lòng đó chính là, có tàu trong tay mà cho giao bán cũng không bán được. Chỗ cần nạo vét để đảm bảo giao thông thì cần gầu quá ngắn không làm được, vậy thì bán ai mua? Chưa kể đến tốn nhiên liệu cho nên giá thành sản phẩm làm ra lại cao hơn giá mặt bằng chung của thị trường.

Viện khoa học công nghệ tàu thủy VN phải chịu trách nhiệm!

PV:- Vì không được xử lý nên dây chuyền tàu cuốc khi mua về có trị giá hơn 7 tỷ đồng, sau 8 năm phơi nắng phơi mưa đem bán đấu giá chỉ còn 1/10 giá trị ban đầu. Lý do nào Cục không giải quyết bán sớm để tránh tổn thất về chi phí? Những chi phí phải bỏ ra để bảo quản trong 8 năm vừa qua, ai hay cơ quan nào chịu tổn thất?

Ông Nguyễn Văn Cừu: - Tôi không nắm rõ lý do nhưng theo tôi thì có mang bán thì cũng không ai mua, mua để nạo vét đảm bảo giao thông, mua để nạo vét tận thu khác, nhưng không đáp ứng được thì mua làm gì?

Còn nếu muốn bán ra ngoài xã hội, thì chỉ bán để cho họ mua về khai thác cát bán, thế nhưng, trong khi 1m3 theo sản xuất bình thường chỉ có 20.000đ, sử dụng dây chuyền tàu này lại lên tới 35.000đ, thì ai mua?

Tôi đoán chắc đó chính là do tình trạng bán cũng không bán được nên có đề xuất bán đấu giá thì cũng chỉ thế thôi.

Dây chuyền tàu cuốc được đầu tư hơn 7,1 tỷ đồng, sau 8 năm nằm bờ chỉ còn giá trị 562 triệu đồng

Dây chuyền tàu cuốc được đầu tư hơn 7,1 tỷ đồng, sau 8 năm nằm bờ chỉ còn giá trị 562 triệu đồng

Bởi theo nguyên tắc một thiết bị đóng ra thì phải sản xuất được, khi sản xuất rồi mới bắt đầu có khấu hao, lấy tiền khấu hao để duy tu, bảo dưỡng lại tàu. Nhưng tàu này không sản xuất, chỉ nằm 1 chỗ thì sẽ không có nguồn ngân sách nhà nước nào chi tiền cho đi bảo dưỡng.

Đặc biệt trong nguyên tắc quản lý bảo trì, rõ ràng anh không tham gia vào sản xuất thì làm gì nhà nước nào cấp tiền cho anh duy tu, bảo dưỡng.

Mà tôi chắc chắn Đoạn QLĐTNĐ số 1 cũng đề xuất, Cục cũng đề xuất lên Bộ nhưng Bộ không cho tiền duy tu,bảo dưỡng vì bản thân dây chuyền tàu này có tham gia vào dây truyền để đảm bảo giao thông đâu mà duy tu, bảo dưỡng. Chính vì vậy, mà 8 năm trôi qua nó vẫn cứ được để không như vậy.

PV:- Cũng theo chia sẻ của Giám đốc đoạn QLĐTNĐ số 1 thì dàn máy này là của TQ, thiết kế về mặt lý thuyết cồng kềnh, công suất quá lớn, tiêu hao nhiên liệu. Trước khi đề xuất dự án cũng như duyệt đề án chắc hẳn phải có đề án nói rõ về tính thực thi, nhưng dù biết không phù hợp vẫn nhập về, vậy trách nhiệm này thuộc ai, thưa ông? Có phải thuộc Viện khoa học công nghệ tàu thủy hay không?

Ông Nguyễn Văn Cừu: - Dây chuyền tàu cuốc này nằm trong dự án lúc đó, máy được nhập từ Trung Quốc, vỏ tàu, cũng như cả con tàu dĩ nhiên sẽ phải có người thiết kế, người thi công, và tôi khẳng định trách nhiệm thuộc những người thiết kế ra nó, duyệt nó.

Thứ nhất, anh là người thiết kế mà không có tính toán về độ sâu luồng, mạch, không có dự báo, cho nên áp dụng cần gầu chỉ có 3m là không đúng.

Thứ hai, thiết kế công suất quá lớn, thiết bị nặng nên khi mà thao tác nó tốn nhiều dầu, dẫn đến hiệu suất công việc không cao. Cho nên đến khi mang vào áp dụng cả nạo vét đảm bảo giao thông cũng không làm được, nạo vét tận thu đến cát, đá cũng không xong.

Vì ở trong dự án rõ ràng có người thiết kế, người phê duyệt. Viện khoa học công nghệ tàu thủy VN là người thiết kế con tàu này sẽ phải chịu trách nhiệm.Theo tôi biết dự án này do Cục đường sông VN làm chủ đầu tư, nhưng hiện nay tất cả những người tham gia vào dự án này đều đã nghỉ hưu. Cho nên đơn vị chịu trách nhiệm chính trong sự việc này chính là Viện khoa học công nghệ tàu thủy VN.

Còn thuộc ai, cá nhân nào cụ thể thì rõ ràng ở thời điểm bây giờ chúng tôi cũng không nắm rõ được vì nó ở những năm 2000.

PV:- Số tiền bán đấu giá dây chuyền này được 562 triệu đồng sẽ được sử dụng vào việc gì, đây được đánh giá là con số quá rẻ so với giá trị ban đầu của dây chuyền tàu cuốc này? Cụ thể ra sao, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Cừu: - Số tiền này bán xong được bao nhiêu chúng tôi nộp vào kho bạc để trả nhà nước, dĩ nhiên quá trình bán cũng rất minh bạch. Còn nguyên do tại sao mua hơn 7 tỷ mà bán được có 562 triệu đồng, ở đây nguyên do chính là do nó nằm rất lâu mà không có chi phí duy tu, bảo dưỡng, không có kinh phí.

Thêm nữa, là việc bán đấu giá đúng quy trình, Cục có văn bản báo cáo Bộ, Bộ đồng ý cho bán, Cục mới có văn bản giao ủy quyền cho Đoạn QLĐTNĐ số 1 bán đấu giá. Khi Đoạn QLĐTNĐ số 1 bán, họ làm rất bài bản, thuê tư vấn thẩm định giá của Bộ tài chính, sau khi tư vấn thẩm định giá xong thì mới thuê tư vấn bán đầu thầu, như vậy đã gọi là đấu thầu thì bán công khai trước XH, không thể nói đắt, rẻ được.

Người trả cao nhất thì bán cho người ấy, muốn nói đắt rẻ thì phải gặp tư vấn, đã đem bán đấu giá thì phải bán theo giá thị trường. Cho nên ở đây việc bán đấu giá đúng quy trình và chúng tôi đã chuyển số tiền bán được vào kho bạc để trả nhà nước.

- Xin cảm ơn ông về những chia sẻ này!

Thanh Huyền

Thứ Sáu, 12/09/2014 06:27

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện